Қазақша рефераттар

Кәсіпорынның инвестициялық портфелін бағалау

Кәсіпорынның инвестициялық портфелін басқару

Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуі кәсіпорындардың қызмет ету тәртібін түбегейлі өзгертті. Көптеген ұйымдар жекешелендіру нәтижесінде жаңа құқықтық мәртебеге ие болып, жеке меншік нысандары кеңейді: акционерлік, кооперативтік, аралас және басқа да кәсіпорын түрлері қалыптасты. Сонымен қатар, экономикада мемлекеттік кәсіпорындар да қызметін жалғастырып келеді.

Жаңа экономикалық жағдайда кәсіпорындардың көпшілігі дербес әрекет етіп, нарық қағидаларына сай шешім қабылдайды. Соның ішінде бос ақша қаражаттарын бағалы қағаздарға бағыттау мүмкіндігі артты. Сондықтан кәсіпорын басшылығының, әсіресе қаржы менеджерлерінің негізгі міндеті — бағалы қағаздарға салынған қаржыны ұтымды басқарып, инвестициялық портфельді дұрыс қалыптастыру.

Қаржы менеджеріне қойылатын талаптар

  • Нарық қатысушылары туралы өзекті ақпаратқа ие болу.
  • Мемлекеттік реттеу тетіктерін, қолданыстағы заңнаманы, қор биржалары мен брокерлік компаниялардың жұмыс механизмін білу.
  • Бағалы қағаз эмитенті туралы толық әрі сенімді мәлімет жинау.
  • Республикадағы бағалы қағаздар нарығының даму үрдістерін тұрақты бақылап отыру.

Инвестициялық портфельді бағалау және қалыптастыру қағидаттары

Портфельдік инвестицияны тиімді пайдалану үшін қаржы менеджері инвестициялық портфельді белгілі қағидаттарға сүйене отырып құрастыруы тиіс. Табыстылық пен тәуекел деңгейі, ең алдымен, қаражатты активтер типтеріне дұрыс бөлумен анықталады. Классикалық түсінік бойынша нәтижеге ең көп әсер ететін фактор — активтерді әртүрлі санаттарға бөлудің сапасы (мысалы, ірі компаниялардың акциялары және мемлекеттің қысқа мерзімді қағаздары сияқты құралдар үлесі).

Табыстылық

Салымнан түсетін табыс активтерді дұрыс құрылымдауға тікелей тәуелді. Әртүрлі құралдарды үйлестіру арқылы тұрақтылық пен өсім арасындағы тепе-теңдік сақталады.

Тәуекел

Белгілі бір бағалы қағазға салым тәуекелі күтілген кірістен ықтимал ауытқумен өлшенеді. Құрылым өзгерсе, жалпы тәуекел деңгейі де өзгереді.

Бағалау ықтимал сипатты

Инвестициялық шешімдер толық дәлдікке емес, ықтимал бағалауларға сүйенеді. Сондықтан деректердің сапасы мен талдау әдістемесі шешуші мәнге ие.

Портфельді құруға қажетті шарттар

  • Бағалы қағаздар нарығының белгілі бір кезеңде жеткілікті деңгейде дамуы.
  • Нарық туралы статистикалық деректердің қолжетімді болуы (баға динамикасы, кірістілік, өтімділік, тәуекел көрсеткіштері).

Инвестициялық портфельді қалыптастыру кезеңдері

  1. 1

    Мақсатты анықтау

    Портфельдің негізгі мақсатын белгілеу: табыс өсімі, капиталды сақтау, өтімділік немесе тәуекелді шектеу.

  2. 2

    Бағалы қағаздарды таңдау

    Компаниялар, кәсіпорындар, банктер немесе үкімет шығарған бағалы қағаздардың қайсысын сатып алу тиімді екенін іріктеу.

  3. 3

    Есеп жүргізуші ұйымды таңдау

    Инвестициялық портфельдің есебін жүргізетін коммерциялық банкті немесе тиісті қаржы институтын таңдау.

Портфель теориясы: басқарудың негізгі элементтері

Инвестициялық портфельді басқаруда кәсіпорындардың қаржы менеджерлері портфель теориясына сүйенеді. Бұл тәсіл төрт негізгі элементті қамтиды:

Активтерді таңдау

Нарықтағы құралдарды салыстырып, мақсатқа сәйкес келетін активтер жиынтығын анықтау.

Инвестициялық шешім қабылдау

Уақыт, көлем және тәуекел лимиттерін ескере отырып сатып алу/сату шешімдерін негіздеу.

Портфельді оңтайландыру

Күтілетін табыс пен тәуекел арасындағы тиімді арақатынасты қалыптастыру үшін құрылымды теңшеу.

Нәтижелерді бағалау

Портфельдің кірістілігін, тәуекелін және стратегияға сәйкестігін тұрақты түрде талдау.

Кәсіпорынның портфельдік стратегиясы және әртараптандыру

Кәсіпорынның портфельдік стратегиясы, әдетте, портфель құрамына бағалы қағаздардың әртүрлі түрлерін мүмкіндігінше кеңірек енгізуге негізделеді. Бұл стратегия құнды қағаздар нарығының жалпы даму бағытымен тығыз байланысты.

Екінші нарықтағы қор операциялары жандана түскен сайын, бағалы қағаздар портфелін қалыптастыру мәселесі ерекше өзектілікке ие болады, өйткені ол инвесторлардың әртүрлі мақсаттары мен қызығушылықтарын қанағаттандыруға мүмкіндік береді.

Инвестициялық портфель — кәсіпорын иелігіндегі, әртүрлі мерзімде іске асырылатын және әртүрлі кірістілік деңгейі бар бағалы қағаздардың жиынтығы. Кез келген портфель, әдетте, акциялар мен облигациялардан, сондай-ақ тәуекелі төмен әрі табысы алдын ала белгіленген құралдардан тұрады.

Әртараптандырудың мәні

Портфель әртараптандыру қағидаты арқылы іске асады: құралдар көбейген сайын бағаның құбылуы, әдетте, жұмсарады.

Тұрақтылық

Әртүрлі активтердің бір портфельде болуы жалпы тәуекелді төмендетіп, нәтижені тұрақтандыруға көмектеседі.

Тәжірибедегі тәсілдер

Практикада тәуекелі салыстырмалы түрде төмен, жалпы стратегиямен үйлесетін бірнеше типтегі портфель жиі қолданылады.