Аймақтық қаржыландыру бағдарламасы
Шағын және орта бизнесті қолдау: бағдарламалар, шарттар және мүмкіндіктер
Шағын және орта бизнестің (ШОБ) жағдайы мен даму деңгейі мемлекеттің тұрақты экономикалық өсімін тікелей қамтамасыз ететін негізгі факторлардың бірі. Экономиканың осы секторы көптеген жүйелі мәселелердің шешімін ұсына алатын жоғары әлеуетке ие. Сондықтан Қазақстан Республикасында шағын бизнесті дамыту мәселелері мемлекеттік деңгейде басым бағыт ретінде қарастырылуы тиіс.
Қаржыландыруды кім ұсынады?
Қазақстанда кәсіпкерлікті қаржылық қолдау әртүрлі институттар мен мемлекеттік бағдарламалар арқылы жүзеге асырылады. Мысалы, БТА Банк АҚ, «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры және мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру аясындағы Стресті активтер қоры бизнеске несие ұсынады.
Қаржыландыру кімдерге бағытталады?
Қызмет көрсететін, сондай-ақ тауар өндіру және қайта өңдеумен айналысатын, тұрақты бизнесі бар шағын және орта бизнес субъектілеріне.
Мақсаты
Жаңа/жетілдірілген құралдар сатып алу
Мақсаты
Айналым қаражатын толықтыру
Мақсаты
Әрекет ететін бизнесті қаржыландыру
Негізгі параметрлер
Мерзімі
7 жылға дейін
Сомасы
750 млн теңгеге дейін
«Даму» қорының негізгі бағдарламалары
«Даму» қоры аймақтарда басымдыққа ие салалардағы ШОБ-ты дамытуға бағытталған мақсатты қаржыландырудың көптеген бағдарламаларын іске асырады. Төменде кең таралған бағдарламалар берілген.
СМСП аймақтық қаржыландыру бағдарламасы
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру, мал шаруашылығы, аралас ауыл шаруашылығы, балық аулау, акваөнімдер, азық-түлік өндірісі, мақта-мата бұйымдары, киім өндірісі және мектепке дейінгі білім саласында жұмыс істейтін кәсіпкерлерге қолдау көрсетеді.
ДАМУ аймақтары II
Басым салалар: агроөнеркәсіп кешені, тау-кен саласы, жеңіл өнеркәсіп, жиһаз өндірісі, туризм, ақпарат және байланыс, білім беру қызметі, денсаулық сақтау, мәдениет, мәдени қызмет көрсету, спорт және басқа бағыттар.
ДАМУ өндіріс
Жеке кәсіпкерлерді (ЖК) және дағдарыстан шығу кезеңінде несие ресурстары тапшылығын сезінетін өндірістерді қолдау үшін жұмыс істейді. Бағдарлама пайыздық мөлшерлемені қайта қарап, оны 8%-ға дейін төмендетуге мүмкіндік береді.
Лизингтік мәмілелерді қаржыландыру бағдарламасы
«Даму» қоры сыйақы мөлшерлемесі төмен (8%) лизингтік бағдарламаны әзірлеп, іске қосты. Кәсіпкер жаңа құрал-жабдық ала алады, ал несие алушының қаржылық жағдайы тұрақты болған жағдайда қосымша кепіл ұсыну қажеттілігі азаяды.
Әйелдер кәсіпкерлігін микронесиелеу бағдарламасы
Қаржыландыру салалары бойынша шектеу қойылмайды. Несие жылына 14%-дан аспайтын мөлшерлемемен беріледі. Бағдарламаны бірнеше банк жүзеге асырады: ЦентрКредит АҚ, Цеснабанк АҚ, Дельта банк және Евразиялық банк.
Қаржылық емес қолдау: мүгедек-кәсіпкерлерге арналған бағдарлама
Бұл бағдарлама мүгедек-кәсіпкерлердің қажетті ресурстар (қаржылық, мүліктік, кеңес беру қолдауы және өзге де қызметтер) туралы хабардар болуын арттыруға бағытталған. Қор DAMU-Komek сайтын жүргізіп, көмекке мұқтаж және өз ісін бастаған кәсіпкерлер туралы ақпаратты орналастырады.
Несие алу тәртібі: қандай талаптар бар?
Жоғарыда аталған бағдарламалар бойынша несие алу үшін кәсіпкер банктың несие саясаты талаптарына сай болуы керек. Әдетте сіз кепіл мүлкіңізді және бизнес-жобаңызды ұсынасыз. Банк оң шешім қабылдаған жағдайда құжаттар қарауға жіберіледі, ал соңғы шешімді Аймақтық үйлестіру кеңесі (АҮК) шығарады.
Кәсіпкерден талап етіледі
- Бизнес-жоба
- Кепілдік мүлік (банк талаптарына сай)
- Жобаның өміршеңдігін дәлелдейтін негіздеме
Шешім қалай қабылданады?
- Банк өтінімді қарайды және алдын ала шешім шығарады.
- Құжаттар келісу/қарау кезеңдерінен өтеді.
- АҮК несие беру немесе бас тарту туралы соңғы шешімді қабылдайды.
Банкке және үйлестіру кеңесіне өз жобасының өміршеңдігін дәлелдей алған кәсіпкерлер жылдық мөлшерлемесі 14%-дан аспайтын несие алуға мүмкіндік алады.
Мемлекеттік субсидиялардағы өзгерістер
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ағымдағы жылғы 13 шілдедегі қаулысымен Бағдарламаның бірінші және үшінші бағыттарына қатысты өзгерістер енгізілді.
1-бағыт
12% сыйақы мөлшерлемесі кезінде 5% орнына, мемлекет 14% кезінде 7% жабады. Кәсіпкер 7%-дан асатын бөлігін ғана төлейді.
3-бағыт (экспорт)
Экспортқа бағытталған өндірістерге субсидиялау 14%-дан аспайтын мөлшерлеме бойынша жүзеге асады: 6%-ын экспорттаушы төлейді, ал қалған 8%-ын мемлекет жабады.
Неліктен «Даму» қорын таңдау тиімді?
Орта есеппен алғанда, бүгінгі күні коммерциялық несиелердің пайыздық мөлшерлемесі 16–21% аралығында. Ал бағдарламалар аясында қаржыландыру құны төмен болуы мүмкін (мысалы, 10% деңгейінде). Сонымен қатар, жеңілдетілген несие алған кәсіпкер басқа мемлекеттік бағдарлама — «Бизнестің жол картасы – 2020» аясында қолдауға үміткер бола алады: бұл жағдайда мемлекет сыйақы сомасының 5%-ын жабады.
Егер несие алушы жаңа құрал-жабдық алып, экспортқа өнім шығарумен айналысса, мемлекет пайыздық төлемнің 8%-ына дейінгі бөлігін өз есебінен өтеуі мүмкін.
Қайдан ақпарат алуға болады?
Кәсіпкерлікті дамыту бойынша жан-жақты ақпаратты «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры АҚ-ның аймақтық филиалдарынан алуға болады.
Пайдалы сілтемелер
- www.damu — «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының ресми сайты
- www.damu-komek — мүгедек-кәсіпкерлерге арналған DAMU-Komek платформасы
Интернет арқылы іздеу
Бұл тақырып бойынша қосымша материалдарды интернеттен де таба аласыз. Іздеу жүйелерінде (мысалы, Google, Rambler, Yandex) «шағын бизнеске несие», «бизнес несиесін алу» сияқты кілт сөздерді қолданып көріңіз.