Қазақша рефераттар

Қожа Ахмет Ясауи кесенесі - Қазақстандағы бүкіл әлемдік мұралар тізіміне (ЮНЕСКО) алынған тарихи ескерткіш (2003 жыл, маусым айы)

“Әзірет-Сұлтан” мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі: Түркістандағы рухани мұраның тірі кеңістігі

Түркістан қаласындағы “Әзірет-Сұлтан” мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі Қожа Ахмет Ясауи кесенесі негізінде 1978 жылғы 30 қыркүйекте Қазақ ССР Министрлер Кеңесінің қаулысымен “Республикалық Ахмет Ясауи сәулет кешені музейі” ретінде ашылды. Кейін, 1989 жылғы 28 тамызда Қазақ ССР Министрлер Кеңесінің №265 қаулысына сәйкес “Әзірет-Сұлтан” мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі болып қайта құрылды.

Музейлендіру ісіндегі тарихи еңбек

Қазақстан жерінде орта ғасырдан сақталған сәулет өнерінің аса көрнекті туындысы — түркі халықтарының рухани пірі Қожа Ахмет Ясауи әулиенің кесенесін музейлендіру ісінде қазақ халқының біртуар перзенті, мемлекет және қоғам қайраткері, этнограф-ғалым Өзбекәлі Жәнібектовтің еңбегі айрықша.

ЮНЕСКО мойындаған құндылық

Қожа Ахмет Ясауи кесенесі — Қазақстандағы Бүкіләлемдік мұралар тізіміне (ЮНЕСКО) енген тарихи ескерткіш. Ол 2003 жылдың маусым айында ресми түрде тіркелді.

Мәртебе
ЮНЕСКО Бүкіләлемдік мұрасы
Жыл
2003
Орналасуы
Түркістан, көне Жібек жолы бойы

Қорық-музей аумағы және қорғау аймақтары

Қорық-музей Түркістан қаласында, көне Жібек жолының бойында орналасқан. Құрамында 100-ден астам тарихи-мәдени және археологиялық ескерткіш бар. Олардың жалпы қорғау аймағы 529,4 гектарды құрайды. Ал кесене орналасқан қаланың тарихи орталығының қорғау аймағы — 88,7 гектар. Осы аумақта орналасқан 8 тарихи ескерткіш музейлендіріліп, халыққа қызмет көрсетіп келеді.

  • 1

    Ескерткіштер саны

    100-ден астам тарихи-мәдени және археологиялық нысан

  • 2

    Жалпы қорғау аймағы

    529,4 гектар

  • 3

    Тарихи орталықтың аймағы

    88,7 гектар

  • 4

    Музейлендірілген нысандар

    Қорғау аймағындағы 8 тарихи ескерткіш

Келушілер тәжірибесі және экспозициялар

Күн сайын көптеген келуші Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне зиярат етіп, көне тарихымыздың заттай куәсі саналатын құнды жәдігерлермен танысады. Қорық-музей құрамында сегіз музей жұмыс істейді. Әр музейдің өз тақырыбына сай экспозиция залдарында жан-жақты зерттелген материалдар ұсынылған.

Көруге болатын негізгі нысандар

  • “Қылует” жер асты мешіті
  • “Жұма мешіті”
  • “Шығыс моншасы”
  • “Түркістан тарихы” (сегіз бөлімді кешен)
  • “Археология және этнография” музейі

Қор және жәдігерлер

Музей қорында 20 000-нан астам экспонат сақталған. Қордағы құнды бұйымдар экспозициялардың тақырыптарына сай қорық-музей құрамындағы музейлерде көпшілік назарына ұсынылады.

Тарихи тұлғалар мен сәулет ескерткіштері

Қорық-музей кеңістігінде қазақ тарихында ерекше орны бар нысандар да қамтылған: Есім хан кесенесі, Рәбия Сұлтан Бегім кесенесі, сондай-ақ ашық аспан астындағы музей және өзге де құнды архитектуралық, археологиялық ескерткіштер. Бұл орындар келушілерге ата-баба тарихымен танысып, рухани құндылықтарды көзбен көріп, терең сезінуге мүмкіндік береді.

XVIII–XIX ғасырлардағы Түркістан көшесі: ашық аспан астындағы музей

Тарихи және археологиялық деректер негізінде жасақталған ашық аспан астындағы музей XVIII–XIX ғасырлардағы Түркістан көшесінің көрінісін бейнелейді. Бұл экспозиция келушілерге сол кезеңнің тұрмыс-тіршілігін жақыннан танып, ерекше тарихи атмосфераны сезінуге көмектеседі.

Негізі

Тарихи және археологиялық деректер

Мақсаты

Өткен дәуірдің күнделікті өмірін көзбен көру арқылы ұғындыру

Тәрбиелік және рухани миссия

Музей экспозициялары келушілер аудиториясының адамгершілік құндылықтарын нығайтуға және рухани дамуына ықпал етуге бағытталған.