Қазақша рефераттар

Сот жүйесін реформалау және сот органдары қызметі

Мазмұны

  1. 1 Сот жүйесін реформалау және сот органдары қызметі
  2. 2 Құқық қорғау жүйесін реформалау: азаматтардың құқығын әділ әрі шынайы қорғауды қамтамасыз ету
  3. 3 Қазақстан Республикасында құқық қорғау қызметі мен сот жүйесінің тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар
  4. 3.1 Құқықтық және сот реформасы саласындағы тұрақты даму

Құрылым

  • Кіріспе
  • Негізгі бөлім
  • Қорытынды
  • Қолданылған әдебиеттер тізімі

Ескерту: Курстық жұмыс көлемі — 32 бет.

Кіріспе

Қолданыстағы заңнамада «құқық қорғау органдары» деген ұғым арнайы бекітілмеген. Дегенмен практикада қалыптасқан бұл термин әртүрлі нормативтік және нормативтік емес құжаттарда кеңінен қолданылып, әдетте қылмыстарға және өзге де құқық бұзушылықтарға қарсы күрес жүргізетін мемлекеттік органдарды жалпылама атау ретінде түсіндіріледі.

Құқық қорғау қызметін құқықтық нормалардың сақталуын және олардың дұрыс қолданылуын қамтамасыз ету мақсатында, заңда белгіленген рәсім мен тәртіпке сәйкес жүзеге асырылатын қоғамдық-пайдалы қызмет ретінде сипаттауға болады. Бұл қызмет құқық қатынастары субъектілерінің санасы мен мінез-құлқына заң жүзіндегі ықпал ету шаралары арқылы көрініс табады.

Құқық қорғау қызметіне тән негізгі белгілер

  • Құқық қорғау міндетінің болуы (қоғамдық қатынастарды құқықтық шеңберде қорғау).
  • Арнаулы заңдық шараларды қолдану (мәжбүрлеу және өзге де құқықтық ықпал ету тетіктері).
  • Заңмен қатаң регламенттелуі (өкілеттіктер мен әрекеттер шегі нақты айқындалады).
  • Белгіленген рәсімдік-іс жүргізу тәртібі (процедуралардың міндетті сақталуы).

Осы белгілер құқық қорғау қызметін өзге мемлекеттік қызмет түрлерінен ажыратуға мүмкіндік береді. Мысалы, республикалық барлау қызметінің негізгі міндеті — еліміздің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында сыртқы барлауды ұйымдастыру және жүргізу. Оның қызметі де заңмен регламенттеліп, билік сипатындағы өкілеттіктермен қамтамасыз етілгенімен, бұл органды құқық қорғау органы ретінде тануға болмайды.

Құқық қорғау қызметінің түпкі мақсаты — құқық пен заңды мүдделерді қорғау, құқық нормаларының пәрменді қолданылуын қамтамасыз ету, нормаларды сақтау және олар бұзылған жағдайда жауапкершілік шараларын қолдану.

Қызметтің негізгі бағыттары (нысандары)

Құқық қорғау қызметінің міндеттері айқындалғаннан кейін оның негізгі бағыттары (нысандары) төмендегідей бөлінеді:

Конституциялық бақылау

Елдің бүкіл аумағында Қазақстан Республикасы Конституциясының барлық заңдардан және өзге нормативтік құқықтық актілерден үстемдігін қамтамасыз ету.

Сот төрелігі

Құқық туралы даулардың басым бөлігін шешетін және жауапкершілік шараларын қолдану мәселелерінде жиі соңғы саты болатын іргелі негіз.

Прокурорлық қадағалау

Заңдардың дәл әрі бірыңғай қолданылуына, сондай-ақ жедел-іздестіру, анықтау, алдын ала тергеу және өзге де іс жүргізулердің заңдылығына жоғары қадағалау.

Әділет органдарының қызметі

Құқықтық нормалардың қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік қызмет. Бұл бағыт құқық қорғау қызметінің құрамдас бөлігі болып табылады.

Қылмыстық қудалау

Қылмыстық құқық бұзушылық жасаған тұлғаны анықтау, дәлелдерді жинау және заңда көзделген жауапкершілікке тарту тетіктерін іске асыру.

Адвокатура қызметі

Азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, білікті заң көмегін көрсету арқылы әділ сот төрелігіне қол жеткізуге жәрдемдесу.

Конституциялық бақылауды кім жүзеге асырады?

Конституциялық бақылауды Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі жүзеге асырады. Оның негізгі міндеті — Конституцияның ел аумағындағы үстемдігін қамтамасыз ету.

Сот төрелігінің жүйедегі рөлі

Сот төрелігі құқық қорғау қызметі жүйесінің өзегі саналады: дауларды шешеді, көптеген құқықтық мәселелерді анықтайды және жиі жауапкершілік шараларын қолдану туралы шешімнің соңғы нүктесіне айналады. Мысалы, алдын ала тергеудің нәтижесі нақты процессуалдық аяқталуын сотта табады.

Сонымен қатар лауазымды адамдар мен заңды тұлғалардың әрекеттеріне қатысты шағымдар сот тәртібімен қаралуы мүмкін.

Прокурорлық қадағалаудың мазмұны

Прокурорлық қадағалау — Республика аумағында заңдардың, Қазақстан Республикасы Президенті жарлықтарының және өзге де нормативтік құқықтық актілердің дәл әрі бірыңғай қолданылуын қамтамасыз етуге бағытталған қызмет. Ол жедел-іздестіру қызметінің, анықтау мен алдын ала тергеудің, әкімшілік және атқарушы іс жүргізудің заңдылығына жоғары деңгейде қадағалау жүргізуді қамтиды.