Қазақстан Республикасының азаматтары Республикасында тұрақты тұратын адамдардың саяхаты

Бәсекелестіктің мәні

Кез келген саланың құраушы бөліктері мен құрамдас элементтері арасында бәсекелестік қалыптасады. Бұл — экономиканың дамуының маңызды шарты, өйткені бәсекелестік болған жағдайда тауарлар мен қызметтердің сапасы артып, ал бағасы тұтынушы үшін тиімді бола түседі.

Бәсекені айқындайтын факторлар әртүрлі: бәрі кәсіпорын ұсынатын өнімнен басталып, технологиялар дамыған сайын және халықтың сұранысы мен тұтынушы талаптары күшейген сайын жалғасады. Осы логикаға сүйене отырып, төменде туризмнің ұйымдық нысандары мен негізгі түрлері қарастырылады.

Туризмнің ұйымдық нысандары

Халықаралық туризм

Халықаралық туризм құрамына келу және шығу туризмі кіреді.

Келу туризмі — Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұрмайтын адамдардың Қазақстан Республикасы шегіндегі саяхаты.
Шығу туризмі — Қазақстан Республикасының азаматтарының және Республикада тұрақты тұратын адамдардың басқа елдерге сапары.

Ішкі туризм

Ішкі туризм — Қазақстан Республикасының азаматтары мен оның аумағында тұрақты тұратын адамдардың Қазақстан Республикасы шегіндегі саяхаты.

Бұл нысан өңірлік инфрақұрылымды, ішкі сұранысты және қызмет көрсетудің қолжетімділігін күшейту арқылы туризм индустриясының ішкі негізін қалыптастырады.

Нарық логикасы

Ұйымдық нысандарды нақты ажырату турфирмаларға өнімді дұрыс құрастыруға, мақсатты аудиторияны таңдауға және сервисті стандарттауға мүмкіндік береді.

Клиент күтімі: Талап өскен сайын сапа, қауіпсіздік және қолжетімді ақпарат шешуші мәнге ие болады.
Технология: Онлайн брондау, деректерге негізделген жоспарлау және сервис автоматтандыруы бәсекені күшейтеді.

Туризм түрлері және бәсеке

Турфирмалардың бәсекелестігінде маңызды рөл атқаратын туризмнің кең тараған түрлері мыналар:

Әлеуметтік туризм

Қолжетімділік пен инклюзияға бағытталған ұйымдастыру.

Экологиялық туризм

Табиғатты сақтау қағидаттарымен үйлескен саяхаттар.

Шытырман және спорттық

Экстрим, белсенді демалыс және қауіпсіздік стандарттары.

Іскерлік туризм

Іскерлік сапарлар, кездесу, келіссөз және сервистік логистика.

Конгресстік туризм

Форумдар, конференциялар және іс-шаралар инфрақұрылымы.

Емдеу-сауықтыру

Санаторийлер, медициналық қызмет және қалпына келтіру бағдарламалары.

Мәдени-танымдық

Мұра, тарих, музейлер және жергілікті тәжірибе.

Діни туризм

Қасиетті орындар, зиярат және мәдени-рухани маршруттар.

Басқа бағыттар

Нарық сұранысына қарай жаңа өнімдер мен форматтар қалыптасады.

Туристік қызметтің экспорты мен импорты

Қызмет экспорты

Ел аумағына келу туризмін ұйымдастырумен байланысты туристік қызмет көрсету туристік қызмет экспорты болып саналады.

Қызмет импорты

Басқа елге шығуға байланысты көрсетілетін туристік қызметтер туристік қызмет импорты ретінде қарастырылады.

Туристік қызметті мемлекеттік реттеу қағидаттары

Кез келген саланың дамуында мемлекет маңызды рөл атқарады. Бұл саланың құрылымы мен ерекшеліктеріне, атқаратын қызметіне, өндірілетін өнімге, халыққа әкелетін пайдасына және басқа салалармен байланысына тәуелді.

Турфирмалардың бәсекеге қабілеттілігі мен оларды ажырататын факторларды мемлекеттік реттеу қағидаттары арқылы көрсетуге болады. Мемлекет тарапынан көрсетілетін негізгі қолдау бағыттары:

Даму үшін жағдай жасау

Туристік қызметке жәрдемдесу және оның дамуына қолайлы орта қалыптастыру.
Басым бағыттарды айқындау

Туристік қызметтің басым бағыттарын анықтау және қолдау.
Ел имиджі

Қазақстанды туризм үшін қолайлы ел ретінде танытатын түсінік қалыптастыру.
Қауіпсіздік және құқықтық қорғау

Туристер мен туристік ұйымдардың қауіпсіздігін, құқықтарын, мүдделері мен мүлкін қорғауды қамтамасыз ету.

Мемлекеттік реттеудің мақсаттары

Турфирмалардың бәсекеге қажеттілігі мен олардың деңгейі мемлекеттік реттеу барысында қойылатын мақсаттардың орындалуымен тығыз байланысты. Негізгі мақсаттар:

Қоғамдық мүдде

Азаматтардың демалу және еркін жүріп-тұру құқықтарын қамтамасыз ету.
Қоршаған ортаны қорғау.
Тәрбие, білім беру және сауықтыруға бағытталған қызметтер үшін жағдай жасау.
Балалар, жасөспірімдер, жастар, мүгедектігі бар адамдар және табысы төмен топтар үшін жеңілдікті жағдайлар енгізу.

Экономикалық және салалық даму

Туристік индустрияны дамыту және саяхат кезінде қажеттіліктерді қамтамасыз ету.
Жаңа жұмыс орындарын құру, мемлекет пен азаматтардың табысын арттыру.
Халықаралық туристік байланыстарды дамыту.
Туризмді экономиканың жоғары рентабельді саласы ретінде қалыптастыру.

Ресурстар мен мұра

Туристік ресурстарды пайдалануда мемлекеттік мүдделерді ескеру.
Табиғи және мәдени мұраны қорғау.
Елдің туристік ресурстарын ұтымды пайдалану, есепке алу және қорғауды қамтамасыз ету.

Институционалдық орта

Инвестиция үшін қолайлы жағдайлар жасау.
Келу және ішкі туризммен айналысатын ұйымдарды қолдау және дамыту.
Ішкі және халықаралық туризм қажеттіліктеріне сай туристік қызметтің тиімді жүйесін құру.
Туризм индустриясы мен инвестицияларды дамыту саясатын айқындау.

Құқықтық және ұйымдастырушылық тетіктер

Туристік қызмет саласындағы қатынастарды жетілдіруге бағытталған нормативтік құқықтық актілерді қабылдау.
Заңнамаға сәйкес туристік қызметті лицензиялау.
Туристік индустрия қызметтерін стандарттау және сертификаттау.
Бюджеттік заңнамаға сәйкес мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеу және іске асыруға қаржы бөлу.
Кадрлық қамтамасыз етуге жәрдемдесу.
Туроператорлар мен турагенттердің халықаралық бағдарламаларға қатысуына қолдау көрсету.
Ішкі және дүниежүзілік рыноктарда туристік өнімді ілгерілетуге жәрдемдесу.
Туристік ресурстарды ұтымды пайдалану, есепке алу және қорғауды қамтамасыз ету.

Мемлекет пен құзыретті органдардың негізгі қызметтері

Туризм саласында мемлекет пен уәкілетті органдар реттеуші және үйлестіруші бірқатар функцияларды атқарады. Негізгі бағыттар:

Нормативтік және басқарушылық функциялар

Туристік қызмет саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілерді қабылдау.
Лицензиялау ережелерін және біліктілік талаптарын бекіту.
Туристер баруына тыйым салынған объектілер мен аумақтарды белгілеу.
Туризм саласындағы мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру.
Қазақстанда туризмді дамыту бағдарламаларын әзірлеу.

Нарық, ақпарат және халықаралық байланыс

Туристік рынокты зерттеу, Қазақстан және оның туристік мүмкіндіктері туралы ақпарат әзірлеу және тарату.
Халықаралық шарттарды әзірлеу, жасасу және орындау; халықаралық ұйымдарда Қазақстан атынан өкілдік ету.
Туристік қызмет саласындағы ұйымдардың қызметін үйлестіру.
Бәсекені дамытуға жәрдемдесу және меншік нысанына қарамастан тең жағдайлар жасау.

Сапа, бақылау және әдістемелік қолдау

Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп стандарттау мен сертификаттауды реттеу.
Заңдар мен нормативтік құқықтық актілердің орындалуын бақылау.
Туристік қызмет субъектілеріне әдістемелік және консультациялық көмек көрсету.

Өңірлік дамыту және инфрақұрылым

Аймақтық бағдарламаларды әзірлеу және орындау.
Жергілікті туристік ресурстарды қорғау жөніндегі шараларды енгізу.
Әкімшілік-аумақтық бірліктердің туристік рыногына талдау жүргізу және уәкілетті органға мәлімет беру.
Турагенттік, туроператорлық қызметті және туризм нұсқаушысы қызметін лицензиялау.
Туристік қызмет көрсетулер мен туризм объектілерін жарнамалау; туристік ақпарат беру; туристік ақпарат орталықтарын құру.
Балалар мен жастар лагерьлерінің қызметіне жәрдем көрсету.

Туристік ақпарат орталығы

Қызмет ету тәртібі

Туристік ақпарат орталығы өз қызметін уәкілетті орган бекіткен ережелерге сәйкес жүзеге асырады.