Жинак зейнеткерлік корға төленетін міндетті зейнеткерлік жарнасының есебі туралы қазақша реферат
Міндетті зейнеткерлік жарна — жинақ зейнетақы жүйесінің негізгі тетіктерінің бірі. Төменде жинақ зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнеткерлік жарнаны есептеу, ұстау, аудару және одан босатылатын төлемдер туралы қысқаша әрі жүйеленген мәлімет берілген.
Міндетті зейнеткерлік жарнаны кім төлейді және қайда аударады?
Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке нотариустар, адвокаттар, жеке кәсіпкерлер және заңды тұлғалар, сондай-ақ өзге де қызметті жүзеге асыратын (заңды тұлға болып саналмайтын) салық төлеушілер міндетті зейнеткерлік жарнаны жинақ зейнетақы қорларына төлеуші ретінде тіркеледі.
Жарналар, әдетте, төлеушінің тұрған жері бойынша салық органдары арқылы тиісті тәртіппен аударылады. Егер заңды тұлға немесе жеке кәсіпкер, адвокат, жеке нотариус жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланса, онда ай сайын олардың жалақысынан жарнаны есептеп, ұстап, жинақ зейнетақы қорына аударуға міндетті.
Ерекше санат: әскери қызметкерлер және ішкі істер органдарының қызметкерлері
1998 жылғы қаңтардан бастап әскери қызметкерлер мен ішкі істер органдары қызметкерлері үшін міндетті зейнеткерлік жарналар республикалық және жергілікті бюджет қаражаты есебінен аударылады.
Есептеу мөлшерлемелері
Жалдамалы жұмыскерлері бар жұмыс берушілер үшін
Заңды тұлғалар, сондай-ақ жеке кәсіпкерлер, адвокаттар және жеке нотариустар жалдамалы жұмыскерлерді жұмысқа тартқан жағдайда, жұмыскерлер табысынан 10% мөлшерінде ай сайын міндетті зейнеткерлік жарнаны есептеп, ұстап, аударады.
Жеке кәсіпкерлер үшін (өзі үшін)
Жеке кәсіпкерлер өздері үшін салық салынатын табысынан 10% мөлшерінде міндетті зейнеткерлік жарна аударады.
Адвокаттар мен жеке нотариустар үшін (өзі үшін)
Адвокаттар мен жеке нотариустар өздері үшін Салық кодексіне сәйкес анықталған табысынан 10% мөлшерінде міндетті зейнеткерлік жарна аударады.
Қай төлемдерден міндетті зейнеткерлік жарна ұсталмайды?
Міндетті зейнеткерлік жарналар барлық төлем түрлерінен бірдей ұстала бермейді. Заңнамаға сәйкес бірқатар төлемдерден жарна ұсталмайды, соның ішінде:
- еңбеккерлердің денсаулығына келтірілген зиянның салдары үшін төленетін өтемақылардан;
- жұмыс тұрақты түрде жолда немесе жүріп-тұру сипатында болған жағдайда төленетін төлемдерден;
- ядролық сынақтардан немесе экологиялық апаттардан зардап шеккендерге берілетін әлеуметтік жәрдемақылардан;
- медициналық қызметті төлеуге арналған біржолғы төлемдерден, сондай-ақ бала туған кезде төленетін төлемдерден;
- пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін жұмыс беруші төлейтін өтемақыдан (компенсациядан);
- сақтандыру сыйақыларынан;
- берілген арнайы киім құнынан;
- және өзге де заңнамада көзделген төлемдерден.
Зейнет жасына жеткен тұлғаларға қатысты
Зейнет жасына жеткен азаматтар міндетті зейнеткерлік жарналарды төлеуден босатылады.
Төлеу тәсілі және құжат айналымы
Міндетті зейнеткерлік жарналар ақшалай да, ақшасыз да (қолма-қол емес) түрде төлене алады. Жинақ зейнетақы қорына ақша аударылған кезде банк төлем тапсырмаларын ұсынады:
- заңды тұлғаларға — үш данада;
- жеке тұлғаларға — екі данада.
Бірінші дана банкте қалады, ал қалған даналары төлеушіде сақталады.
Заңды тұлға таратылған жағдайда
Егер заңды тұлға төлеуші ретінде таратылса (жойылса), ондағы міндетті зейнеткерлік жарналарға қатысты құжаттар міндетті түрде Мемлекеттік архивке өткізіледі.