Жер салығы бойынша жеңілдіктер

Жер және жер салығының мәні

Жер — белгілі бір өлшемдегі пайдалану мүмкіндігі өте жоғары табиғи байлық. Адамзат жерді пайдалану арқылы өз қажеттіліктерін қанағаттандырып келеді. Қазақстан Республикасының жер аумағы кең әрі байтақ.

Ескерту: Жер салығы Қазақстанда 1992 жылы енгізілді.

Жер салығын енгізудің мақсаттары

Жер салығын енгізу мынадай мақсаттарды көздейді:

  • Экономикалық әдістер арқылы жерді ұтымды пайдалану.
  • Тұлғаларды жерге орналастыру.
  • Жердің құнарлылығын арттыру.
  • Жерді қорғау жөніндегі шараларды енгізу үшін төлемдер төлеу.
  • Аумақтың әлеуметтік-мәдени дамуы үшін бюджет кірістерін қалыптастыру.

Жер салығы қалай есептеледі

Жер салығы жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті органның әр жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша берген жерлердің мемлекеттік сандық және сапалық есебі деректеріне сүйене отырып есептеледі. Есептеу меншік құқығын, тұрақты жер пайдалану құқығын және өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығын куәландыратын құжаттарға сәйкес жүргізіледі.

Негізге алынатын деректер

  • Мемлекеттік сандық есеп деректері.
  • Мемлекеттік сапалық есеп деректері.
  • Жерге құқықты растайтын құжаттар (меншік, тұрақты/уақытша пайдалану).

Салық салу мақсатындағы жер санаттары

Барлық жерлер салық салу мақсатында олардың арналған нысанасы мен тиесілілігіне қарай мынадай санаттарға бөлінеді:

Негізгі санаттар

  • Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер.
  • Елді мекендер жерлері.
  • Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылығы емес мақсаттағы жерлер.
  • Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, сауықтыру, рекреациялық және тарихи-мәдени мақсаттағы жерлер.

Қорлар және өзге санаттар

  • Орман қорының жерлері.
  • Су қорының жерлері.
  • Запастағы жерлер.

Жердің белгілі бір санатқа жатқызылуы Қазақстан Республикасының жер туралы заңнамалық актілерімен айқындалады.

Елді мекендер жерлерін топтастыру

Елді мекендер жерлері салық салу мақсатында екі топқа бөлінеді:

1) Тұрғын үй қоры кірмейтін жерлер

Тұрғын үй қоры құрамына кірмейтін, сондай-ақ олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жерлерді қоспағандағы елді мекендер жерлері.

2) Тұрғын үй қоры және оған іргелес аумақ

Тұрғын үй қоры, сондай-ақ олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар алып жатқан жерлер.

Салық салынбайтын жер санаттары

  • Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері.
  • Су қорының жерлері.
  • Орман қорының жерлері.
  • Запастағы жерлер.

Жер салығы бойынша жеңілдіктер

Жеңілдіктердің жалпы негіздері

  • 1995 жылғы 24 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Президентінің «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Жарлығына сәйкес белгіленген нормалар.
  • Елді мекендердің жалпы пайдаланудағы жер учаскелеріне салық салынбайды.

Салық төлеуден босатылатын ұйымдар

  • Балаларды сауықтыру мекемелері.
  • Қорықтар, ұлттық дендрологиялық және зоологиялық парктер, ботаникалық бақтар.
  • Зираттар.
  • Мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік табиғат және тарих пен мәдениет ескерткіштерін қорғау органдары.
  • ҚР мүгедектерінің ерікті қоғамы, Қазақ зағиптар қоғамы, Қазақ саңыраулар қоғамы.
  • Ақыл-есі және дене бітімінде кемістігі бар балалар мен жасөспірімдерді әлеуметтік бейімдеу және еңбекке қабілеттілігін қалпына келтіру орталығы.
  • Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және оның бөлімшелері.

Салық төлеуден босатылатын тұлғалар және жағдайлар

  • Ауыл шаруашылығы мақсаттары үшін иеленуге немесе пайдалануға берілген бүлінген не өнімділігі төмен жерлерді алған заңды және жеке тұлғалар — пайдаланудың алғашқы он жылы.
  • Ұлы Отан соғысына қатысушылар және оларға теңестірілген тұлғалар.
  • I және II топ мүгедектері.
  • Өзіндік қосалқы шаруашылық, саяжай құрылысы, бау-бақша үшін берілген жерлер (құрылыстар алып жатқан жерді қоса алғанда) — 0,25 гектарға дейін.

Бүгінгі күні жер салығын төлеуден босатылатындар

  • Бірыңғай жер салығын төлеушілер — шаруа қожалықтарына арналған арнайы салық режимі қолданылатын қызметте пайдаланылатын жер учаскелері бойынша.
  • Мемлекеттік мекемелер.
  • Салық режимінің екінші үлгісі бойынша салық салынатын жер қойнауын пайдаланушылар.
  • Қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелерінің уәкілетті органдарға қарасты мемлекеттік кәсіпорындары.
  • Ұлы Отан соғысына қатысушылар және оларға теңестірілген адамдар, сондай-ақ мүгедектер және бала кезінен мүгедек адамдардың ата-аналарының біреуі — тұрғын үй қоры және оған іргелес жер учаскелері бойынша (үй маңы жерлері қоса алғанда).
  • Жеке қосалқы шаруашылық, бау-бақша шаруашылығы және саяжай құрылысы үшін берілген (құрылыстар алып жатқан жерлерді қоса алғанда) жер учаскелері.
  • Гаражға арналған және үй маңындағы жер учаскелері.
  • «Ардақты ана» атағына ие аналар және «Алтын алқа» алқасымен наградталған көп балалы аналар.
  • Діни бірлестіктер.