1944 жылдың қаңтар айы
Серікбай Мүткенов: мұғалімнен майдан батырына дейін
Серікбай Мүткенов 1913 жылы Ақтоғай ауданының Чкалов ауылында шаруа отбасында дүниеге келді. Әкесі революцияға дейін қайтыс болды. Ата-анасынан ерте айырылғандықтан, ұзақ уақыт білім алуға мүмкіндігі болмай, көп қиындық көрді. Соған қарамастан, өз қабілеті мен табандылығының арқасында Павлодар педагогикалық училищесін сырттай аяқтап, төменгі сыныптарға мұғалім болып орналасты. Осылайша көптен бергі арманы орындалды.
Еңбек жолы және шығармашылық қыры
Серікбай Мүткенов Жамбыл, Кеңес, Октябрь колхоздарында мұғалім болып қызмет етті. Ол драмалық және хор үйірмелерін басқарды, өлең жазды, кітапты көп оқыды. Жерлестері оны майданға аттанар алдында дәл осы білімге құштар, өнерге жақын, ұйымдастырушылық қабілеті бар азамат ретінде таныған.
Соғысқа шақырылуы
Соғыс басталғанда оның үлкен ағалары Нұрымхан мен Сатыбалды майданға аттанды. 1942 жылы Серікбай да Қызыл Армия қатарына шақырылды. Кіші командир-артиллеристер мектебін бітіргеннен кейін, аға сержант С. Мүткенов 316-атқыштар дивизиясының 342-атқыштар полкінде батарея командирі қызметін атқарды. Алғашқы ұрыс қимылдары Украина жерінде өтті.
Днепрден өту кезіндегі ерлік
1943 жылдың қазан айында Бірінші Украин майданында С. Мүткенов қызмет еткен бөлімше Днепрден өтіп, шабуыл үшін плацдармды кеңейту мақсатында аса ауыр қанды ұрыстарға кірді. Сол шайқастарда 136-атқыштар дивизиясының 342-атқыштар полкі құрамындағы 45 мм зеңбірек командирі Серікбай Мүткенов ерекше көзге түсті.
Екі күн бойы неміс әскері қайта-қайта шабуыл жасап, пулемет пен минометтен оқ жаудырды. Жау танкілері оның позициясын үздіксіз атқылады. Соған қарамастан, аға сержант Мүткенов атысты тоқтатпай, тұтқиылдан шыққан шабуылдардың бетін қайтарды.
Нысанашы қаза тапқан сәтте де ол зеңбіректі өзі басқарып, жау танкілері мен жаяу әскеріне қарсы атысты жалғастырды. Жау танкілері алға ұмтылған кезде, алдыңғы қатарда келе жатқан танкіні атып түсірді. Осы шайқаста ол өз қаруынан жаудың шамамен 40 сарбазын жойып, бірінші батальонның алға қойған міндеттерін орындауына мүмкіндік жасады.
Соңғы шайқас және марапат
Серікбай Мүткенов майдангерлік жолын жалғастырып, Украинаның қалалары мен ауылдарын фашистерден азат етуге қатысты. 1944 жылдың қаңтарында майдан Черкассы облысы Звенигород ауданының Ризино ауылы маңына жақындады. 136-атқыштар дивизиясының оның қызмет еткен полкі ауылға кірді.
Бұл аймақта ұрыс аса ауыр болды: біздің жауынгерлер ауылды екі рет тастап шегініп, екі рет қайтадан азат етті. Келесі күні жау ірі танк күштерін, артиллериясын және жаяу әскерін енгізді. Кеңес жауынгерлері қайсарлықпен шайқасты. Сол ұрыста қаза тапқандардың қатарында Серікбай Мүткенов те болды.
Қаза болғаннан кейін, 1944 жылдың 9 ақпанында Серікбай Мүткеновке Совет Одағының Батыры атағы берілді.
Есімі ел жадында
Батырдың есімі мәңгілікке қалуы үшін Ақтоғай ауданында оның атымен орта мектеп пен көше аталып, Серікбай Мүткеновке арналған ескерткіш орнатылды.