Қазақша рефераттар

Банк қызметінің тоқтатылуы

Бухгалтерлік есептің мақсаты және жалпы бағыттары

Бухгалтерлік есептің мақсаты бухгалтерлік ақпаратты пайдаланушылардың мүддесі мен қажеттіліктеріне байланысты қалыптасады. Басқарушылардың (әкімшіліктің) ықпалы кей жағдайда акционерлердің (меншік иелерінің) мүдделеріне қайшы келуі мүмкін, ал салық есептілігі көбіне салық мәлімдемесін ұсыну және есеп айырысу міндеттеріне бағытталады.

Акционерлер үшін негізгі мақсат — шынайы қаржылық есептілікті құру арқылы таза табысты дұрыс көрсету. Сонымен бірге бухгалтерлік есеп жекелеген пайдаланушылардың ерекше сұранысын ғана емес, көптеген пайдаланушылардың мүддесіне жауап беретін жалпы мақсаттағы ақпаратты қалыптастыруды көздейді.

Негізгі акцент

Жалпы мақсаттағы ақпарат: кең ауқымды пайдаланушыларға арналған, салыстырмалы әрі түсінікті қаржылық деректер.

Тәуекел аймағы

Басқарушылық ықпал мен салықтық мақсаттардың басымдығы шынайы қаржылық нәтижені көрсетуге әсер етуі мүмкін.

Каспий банк АҚ: есеп саясатының нормативтік негізі

Каспий банк АҚ-да есеп саясаты Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп бойынша Ұлттық комиссиясының 2001 жылғы 13 қаңтардағы №3 қаулысымен бекітілген «Есеп саясаты және оның ашылымдары» бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес әзірленген.

Есеп саясаты субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметін бухгалтерлік есепте жүргізудің Бас шоттар жоспарына, ҚР Қаржы министрлігінің бухгалтерлік есеп әдістемесі жөніндегі департаментінің нұсқауларына, Салық комитетінің және Үкіметтің басқа да атқарушы органдарының директиваларына сәйкес ұйымдастырылған.

Банкте есеп саясаты салықтық есеппен үйлестірілген және ҚР «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» заңның, бухгалтерлік есеп стандарттарының, әдістемелік ұсынымдар мен нұсқаулықтардың талаптарына сай келеді.

Есеп және салық саясаты қамтамасыз ететін қағидаттар

  • Шаруашылық қызметтің барлық фактілерін бухгалтерлік есепте толық көрсету.
  • Байқампаздық (консерватизм): ықтимал табыстар мен активтерге қарағанда шығындар мен пассивтерді есепке алуда сақтықты сақтау.
  • Мазмұнның нысаннан артық болу қағидаты: операцияларды тек құқықтық нысанына емес, экономикалық мазмұны мен жағдайына қарай көрсету.
  • Үздіксіздік: аналитикалық және синтетикалық есеп мәліметтерін қалыптастыруда тұрақтылықты сақтау.
  • Рационалдық: өндіріс және шаруашылық жағдайларға сай тиімді әрі үнемді есеп жүргізу.
  • Бірізділік: амортизация, қорларды бағалау, күдікті борыштар резерві сияқты әдістерді есепті кезеңнен есепті кезеңге тұрақты қолдану.

Жылдық есептілік және ашып көрсету

Есеп және салық саясатының негізгі аспектілері серіктестіктің жылдық есеп беруінің түсіндірме жазбасында көрініс табады. Онда соңғы қаржылық нәтижелер, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер, өткізілген өнім көлемі және өткізілген өнімнің (жұмыстардың, қызметтердің) өзіндік құны ашып көрсетіледі.

Сонымен қатар дебиторлық және кредиторлық берешек, күдікті қарыздар сомасы және жоспарланған өндіріс көлемінің орындалуына әсер еткен себептер туралы мәліметтер беріледі.

Каспий банк АҚ-ның жылдық қаржылық есептілігі түсіндірме жазбамен қатар бухгалтерлік баланстан, қаржы-шаруашылық қызмет нәтижелері туралы есептен (№2 нысан) және ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептен тұрады.

Түсіндірме жазба

Нәтижелер, көлемдер, өзіндік құн, берешектер және ауытқулардың себептері.

Негізгі есептер

Баланс, қызмет нәтижелері туралы есеп, ақша қаражатының қозғалысы.

Мақсаты

Қаржылық жағдайды, табыстылықты және өтімділікті ашық көрсету.

Қолданылатын бухгалтерлік әдістер

  • Амортизация

    Негізгі құралдар мен материалдық емес активтер бойынша түзу сызықты әдіс.

  • Қорларды бағалау

    Тауарлы-материалдық қорларды бағалауда орташа өлшенген құн әдісі.

  • Күдікті дебиторлық берешек

    Резерв құруда төлеу мерзімі бойынша есептеу әдісі.

  • Табыстар мен шығындарды тану

    Есептеу әдісі: ақша қозғалысына емес, операцияның нақты жасалған уақытына сүйеніп тану.

Есептеу әдісінің мәні

Есептеу әдісі бойынша табыстар мен шығындар нақты ақша қаражатының түсуі немесе жұмсалуы кезінде емес, операцияның орындалған сәтінде есепке алынады. Бұл тәсіл кезеңдер бойынша нәтижені дәлірек көрсетуге мүмкіндік береді.

Есеп саясатын өзгерту шарттары

Банктің есеп саясаты Директордың шешімімен мына жағдайларда өзгертіледі:

  • банк қызметі тоқтатылғанда;
  • басқа банктермен бірігу кезінде;
  • Қазақстан Республикасының заңнамасы өзгергенде;
  • бухгалтерлік және салықтық есепті реттейтін нормативтік құжаттар өзгергенде.

Каспий банк АҚ-ның есеп саясаты 2003 жылғы 13 мамырда қабылданып, 2004 жылы толықтырылып қайта бекітілген.

Ішкі бақылау және ішкі аудит: рөлі мен айырмашылығы

Қазіргі кезде басқарудың ұйымдық құрылымы күрделенген сайын бақылау қызметінің маңызы арта түсуде. Бәсекелі ортада тиімді бақылау жүйесі ұйымның өміршеңдігінің кепілі және табысты қызметтің негізгі шарты болып саналады.

Шет елдерде ішкі және сыртқы аудит кең қолданылады. Мұнда алдын ала және ағымдық бақылауға ерекше мән беріледі, өйткені шаруашылық операциялары аяқталғаннан кейін кемшіліктерді жоюға ықпал ету мүмкіндігі шектеулі болады.

Қазақстанда ішкі бақылау жүзеге асырылғанымен, ол көбіне әкімшіліктің кейбір ұйғарымдарының және үкіметтің нормативтік актілерінің орындалуын тексерумен, сондай-ақ шаруашылық қызметті талдаумен шектеліп, негізінен кезекті (кейінгі) бақылау сипатына ие.

Ішкі аудиттің орны

Ішкі аудит ішкі бақылаудың жалпы жүйесінің ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады.

Ішкі аудит басшыға, орынбасарына, басқармаға немесе акционерлер жиналысына тікелей бағынатындықтан, оның тәуелсіздігі шартты болып табылады. Дегенмен ішкі аудитор ұйым алдындағы міндеттемелерін еңбек шарты мен ішкі тәртіп ережелері арқылы орындайды және қаржылық тұрғыдан ұйымға тәуелді болады.

Ішкі аудиттің басты міндеті

Ішкі аудиттің негізгі мақсаты — есептіліктің шынайылығын тек растау емес, ресурстардың жоғалуын болдырмауға бағытталған бақылау шараларының тиімді орындалуын қамтамасыз ету.

  • тәуекелдерді ерте анықтау және алдын алу;
  • бақылау рәсімдерінің орындалуын жүйелі қадағалау;
  • ресурстардың сақталуын күшейту және шығындардың алдын алу.