БТА Ипотека ұйымының бухгалтерлік есепті ұйымдастыру туралы қазақша реферат
БТА Ипотека ұйымындағы бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Бұл мәтін БТА Ипотека ұйымында бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың мәнін, есеп жүйесінің сапалық талаптарын және банк ішіндегі фронт-офис пен бэк-офис қағидатына негізделген құрылымын сипаттайды.
Негізгі тұжырым
Бухгалтерлік есеп жүйесі — ұйымды бақылау және жоспарлау үшін қажетті қаржылық-экономикалық ақпаратты дайындауға бағытталған, деректерді жинау мен өңдеуді қамтамасыз ететін басқарушылық ақпарат жүйесі.
Есеп жүйесіне қойылатын сапалық талаптар
Есеп жүйесінің тиімділігі ақпарат сапасымен өлшенеді. БТА Ипотека үшін бухгалтерлік есептің негізгі сапалық сипаттамалары төмендегідей:
- Уақтылылық: есептік құжаттама дер кезінде қалыптастырылып, басқарушыларға уақытында ұсынылуы тиіс.
- Дәлдік: деректердің қателік деңгейі төмен, тексерілетін және салыстырмалы болуы қажет.
- Алаяқтық тәуекелін төмендету: бақылау рәсімдері мен бөлінген міндеттер арқылы бұрмалау мүмкіндігін азайту.
Осы талаптарды орындау үшін бухгалтерлік есеп қызметі ұйым ішінде тәуелсіз құрылым ретінде, яғни жеке бөлімше немесе департамент түрінде ұйымдастырылуы керек.
Бухгалтерлік есеп қызметінің жалпы міндеттері
Бухгалтерлік есеп бөлімшелерінің нақты құрылымы әр банкте әртүрлі болуы мүмкін. Дегенмен банктерге ортақ бірқатар міндеттер бар:
- Ресми шоттарды жүргізу және есеп регистрлерін белгіленген тәртіппен қалыптастыру.
- Ережелер мен рәсімдерді әзірлеу және бекітуге қатысу, есепке қатысты нұсқаулықтарды бөлімшелерге жеткізу.
- Есеп саясатының сақталуын бақылау және орындалуын қамтамасыз ететін механизмдерді іске қосу.
Есеп пен есептіліктің басқарудағы рөлі
Бухгалтерлік есеп және есептілік үрдісі операциялардың қаржылық нәтижелерін көруге, операцияларды жоспарлауға, ресурстарды басқаруға және олардың орындалуын тұрақты бақылауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қызметті жетілдіру үшін өзгерістер енгізуге негіз болатын ақпарат береді.
Осы тұрғыдан алғанда, бухгалтерлік есеп жүйесі БТА Ипотеканың ұйымдастырушылық тіректерінің бірі болып саналады: басқарушылық шешім қабылдау көбіне дәл осы қаржылық ақпаратқа сүйенеді.
Есеп жүйесінің құрылымдық элементтері
Есеп жүйесі — есеп деректерін қаржылық ақпаратқа айналдыратын өзара байланысты элементтердің жиынтығы. Мұндай элементтер құрамына мыналар кіруі мүмкін:
- Бухгалтерлік есеп департаменті
- Жұмыс бөлімшелеріндегі есеп топтары
- Филиалдардағы есеп бөлімшелері
- Есеп мәліметтерін өңдейтін орталық
- Ішкі аудит
Неге банк үшін бақылау ерекше маңызды?
Банкте ақша қаражаты — негізгі “тауар”. Құндылықтардың қозғалысы мен өзгерісін тіркейтін негізгі арна — бухгалтерлік есеп. Сондықтан шығын, ұрлық немесе сенімді теріс пайдалану тәуекелдерін азайту үшін ұйым ішінде тиімді ішкі құрылым енгізілуі қажет.
Функцияларды бөлу қағидасы және ішкі құрылым
Ішкі бақылаудың негізгі қағидасы — бір адам немесе бір топ операцияны басынан аяғына дейін толық орындамауы тиіс. Яғни міндеттерді бөлу арқылы тәуекелдер төмендетіледі.
Сондай-ақ бухгалтерлік есепке материалдық жауапты қызметкерлердің араласуына жол берілмейді: құндылықтарға тікелей қол жеткізетін қызметкерлер есепке енгізу немесе түзету функцияларын атқармауы керек.
Фронт-офис және бэк-офис: банктегі екі негізгі блок
Қазақстан банктерінде ішкі құрылым тәжірибе жүзінде шартты түрде екі негізгі бөлімге бөлінеді:
Фронт-офис
Клиенттермен және банк серіктестерімен жұмыс: келісімшарттарды рәсімдеу, мәмілелер бойынша бастапқы мәліметтерді қалыптастыру.
Негізгі мақсаты: банктік өнімдер мен қызметтерді сату арқылы табысты арттыру.
Бэк-офис
Жүзеге асырылған операцияларды тіркеу, есепке алу, бақылау және басшылыққа есептік ақпарат дайындау.
Негізгі мақсаты: деректерді дұрыс есепке алу, тәуекелдерді бақылау, басқарушылық есепті қамтамасыз ету.
Бұл екі бөлімше бір-бірімен тығыз байланысты: фронт-офисте жиналған мәліметтер бэк-офиске өңдеу және талдау үшін беріледі. Ал бэк-офистің қорытындылары қызмет мазмұнын жетілдіруге және фронт-офистің жұмысын түзетуге негіз болады.
Бас бухгалтердің рөлі және жауапкершілігі
Банктегі есептік-операциялық жұмыстарды және бақылау функцияларын, әдетте, Бас бухгалтер қамтамасыз етеді. Бухгалтерлік есеп және есептілік департаментіне жетекшілік ету — жоғары жауапкершілік жүктейтін қызмет.
Кадрлық талаптар
- Жоғары экономикалық білім
- Қолданыстағы банк заңнамасын білу
- Банк жүйесінде тиісті жұмыс өтілі
Бас бухгалтер департамент қызметіне жалпы басшылық етеді, оның жұмысын ұйымдастырады және жүктелген міндеттердің орындалуын қамтамасыз етеді. Сонымен бірге, бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың жалпы және әдістемелік принциптерінің орындалуына жауап береді.
- Банк Басқармасының отырыстарына мүше болу құқығымен қатысып, департамент құзыретіне кіретін мәмілелер бойынша ұсыныстарды талқылауға енгізеді.
- Тоқсан сайын банк басшысына департамент жұмысы туралы есеп береді, жоспарларды бекітіп, орындалуын бақылайды.
- Тексерулерді ұйымдастырады және есеп, бақылау, банк бюджетінің орындалуын ұйымдастыруға әдістемелік қолдау көрсетеді.
- Бухгалтерлік есеп пен есептілік мәселелері бойынша ішкі ережелер, тәртіптер және нұсқаулықтарды әзірлеуге қатысады.