Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихының зерттеу пәні және әдісі туралы қазақша реферат
Жоспар
- ҚР мемлекет және құқық тарихының зерттеу пәні
- ҚР мемлекет және құқық тарихының зерттеу әдісі
Лекция мақсаты
Қазақстан аумағында қалыптасқан мемлекеттік бірлестіктердің қоғамдық-саяси құрылысы мен құқықтық қатынастарының дамуын түсіндіру, пәннің орны мен әдістемелік негіздерін айқындау.
Қазақстан мемлекетінің тарихи негіздері
Қазақстан Республикасы — егемен, тәуелсіз мемлекет. Оның тәуелсіздігі жарияланған күн — 1991 жылғы 16 желтоқсан. Алайда бұл өңірдің саяси тарихы әлдеқайда терең: әртүрлі дәуірлерде көптеген мемлекеттер құрылып, өркендеп, кейін тарихи сахнадан кеткен.
Негізгі ерекшелік
Бұл мемлекеттік бірлестіктер халқының басым бөлігі ежелгі түркі халықтары болды; тарихи өзгерістерге сай мемлекеттер ауысып отырса да, халық жаңа жағдайларға бейімделіп отырды.
Тарихи сабақтастық
Ежелгі және ортағасырлық мемлекеттік дәстүрлер бүгінгі Қазақстанның саяси-құқықтық дамуын түсіндіруде маңызды тірек болып табылады.
Қазақстан аумағындағы мемлекеттік бірлестіктер
Ежелгі сақ тайпалары, ғұн, үйсін, қаңлы мемлекеттері, Түрік қағанаты дәуіріндегі құрылымдар, сондай-ақ Шыңғыс хан шапқыншылығынан кейін өмір сүрген көптеген мемлекеттер — Қазақстан территориясын мекендеген халықтардың мемлекеттік бірлестіктері болды.
Қазақ халқының атауымен аталған Қазақ хандығы шамамен 300 жылдай өмір сүрді. Осы мемлекеттердің барлығы бүгінгі Қазақстан Республикасының байырғы халқы — қазақтардың әр кезеңдегі мемлекеттік ұйымдары ретінде қарастырылады.
Зерттеу пәні
Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихы пәні еліміздің аумағында өмір сүрген түрлі мемлекеттердің қоғамдық-саяси құрылысы мен құқықтық қатынастарының даму ерекшеліктерін зерттейді.
Бұл мемлекеттердің тарихи өзегінде қазақ халқы тұрғандықтан, олардың саяси-құқықтық тарихы бүгінгі Қазақстан Республикасымен тікелей сабақтас.
Пәннің ғылымдағы орны
Бұл пән тарихи әрі құқықтық ғылым болып табылады. Қоғам тарихының бір бөлігі ретінде ол мәдениет тарихы, әдебиет тарихы, техника тарихы сияқты салалық тарихи ғылымдармен қатар дамып, тарих ғылымының жалпы заңдылықтарын басшылыққа алады.
Зерттеу әдісі
Құқықтық ғылым ретінде Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихы Қазақстандағы мемлекет пен құқықтың эволюциясын зерттейді: әр тарихи кезеңге тән заңдылықтарды және ерекшеліктерді, олардың пайда болуы мен жойылуын хронологиялық реттілікпен талдайды.
Тарихилық қағидасы
Мемлекеттік-құқықтық құбылыстарды өз дәуірінің әлеуметтік, саяси және мәдени контекстінде қарастыру.
Хронологиялық талдау
Оқиғалар мен институттарды кезең-кезеңімен жүйелеп, өзгеріс логикасын анықтау.
Салыстырмалы көзқарас
Әр дәуірдегі құқықтық нормалар мен мемлекеттік құрылымдарды өзара салыстыра отырып, сабақтастық пен айырмашылықты көрсету.
Пәннің басқа құқық салаларымен байланысы
Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихы мемлекет және құқық теориясымен, мемлекет және құқықтың жалпы тарихымен, Қазақстан Республикасының конституциялық құқығымен және басқа да салалық заң ғылымдарымен тығыз байланысты.
Маңызды тұжырым
Заң ғылымының аталған салалары тарихилық принципі тұрғысынан мемлекет және құқық тарихынан бастау алады; ал олардың кейінгі дамуы келешекте саяси-құқықтық тарихтың жаңа зерттеу объектісіне айналады.
Бұл мәтін оқу материалы ретінде редакцияланып, стильдік және грамматикалық тұрғыдан ықшамдалды.