Бағдарлама мәтіні
Кіріспе
Бағдарламалау тілдері (гр. programme — нұсқау, хабарлау) — ақпаратты есептеуіш машиналардың көмегімен өңдеуге арналған жасанды тілдер жиынтығы. Бұл тілдерде символдарды бірізділікпен өңдеуге қажетті мәтіндер алдын ала жазылады; мұндай мәтіндерді бұйрықтар мен тапсырмалар жүйесі ретінде қарастыруға болады.
Семантика бойынша тілдік бірліктердің деңгейлері
- Дербес мағынасы жоқ әліпби таңбалары.
- Шағын тіл бірліктерінің екі жақты атаулары.
- Бұйрық мағынасында емес, атаулардың қосындысын білдіретін сөйлемшелер.
- Белгілі бір әрекетті білдіретін (бұйрық мағынасындағы) синтаксистік құрылымдардан тұратын операторлар және т.б.
Бағдарламалау тілдерінің өзіне тән ерекшелігі — символдық, сөздік, сөйлемдік және мәтіндік деңгейлер арасындағы шекараның әрдайым анық болмауы. Мәтінді жазып, ЭЕМ-ге енгізу барысында жетіспейтін элементтер басқа символдармен толықтырылып отырады. Мысалы, белгілі бір сөйлемше бір символ, бір сөз немесе бір сөйлем ретінде қарастырылуы мүмкін.
Қолданылуына қарай жіктелуі
Бағдарламалау тілдері қолданылу тұрғысынан екі үлкен топқа бөлінеді:
- Универсал (алгоритмдерді және әртүрлі типтерді алдын ала сипаттауға мүмкіндік береді).
- Мамандандырылған (модельдеу, мәтінді автоматты өңдеу, белгілі процестерді басқару сияқты тар міндеттерге арналған).
Диалогтік тілдердің рөлі
ЭЕМ мен пайдаланушының өзара әрекеттесуін дамытуда диалогтік бағдарламалау тілдері маңызды орын алады. Тілдердің дамуы, әдетте, үш бағыт арқылы жүзеге асады:
- Тіл деңгейін көтеру;
- Адам мен машинаның қарым-қатынасын жеңілдету;
- Бағдарламалардың тиімділігін арттыру.
XX ғасырдың 70-жылдары бағдарламалау тілдерінің жалпы саны мыңға жуықтады. Сол кезеңде кеңінен қолданылған жоғары деңгейлі тілдер қатарына Fortran, COBOL, PL/1, Algol, BASIC, Pascal және т.б. жатады.
Бағдарламалау тілі: анықтама
Бағдарламалау тілі — мәліметтерді және оларды өңдеу алгоритмін ЭЕМ-де жүзеге асыруға арналған формальды тіл. Бағдарламалау тілдерінің негізін алгоритмдік тіл құрайды. Ең алғашқы бағдарламалау тілдері ішкі машиналық тіл деңгейінде болды.
Қазіргі бағдарламалау тілдерінің түрлері
Қазіргі бағдарламалау тілдері, әдетте, төмендегі бағыттар бойынша ажыратылады:
- Машиналық-бағдарланған;
- Процедуралық-бағдарланған;
- Проблемалық-бағдарланған.
Машиналық-бағдарланған бағдарламалау тілі мәлімет түрлері мен алгоритм құрылымы тұрғысынан белгілі бір ЭЕМ-нің (немесе ЭЕМ класының) құрылымын бейнелейді. Сонымен қатар, ол бағдарламалау процесін жеңілдету және автоматтандыру мүмкіндіктерімен ерекшеленеді. Мұндай тілдер машиналық тілге жақын келеді. Машиналық-бағдарланған тілдерге автокод, АЛМО, Эпсилон және т.б. жатады.
Курстық жұмыстың өзектілігі
Жұмыстың өзектілігі бағдарламалау туралы түсінікті жүйелеу және Turbo Pascal ортасында графикалық режимді тәжірибеде қолдану дағдыларын қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады.
Зерттеу мақсаты
Бағдарламалау әлемі туралы тұтас түсінік қалыптастыру, Turbo Pascal бағдарламасында есептер шығаруды меңгеру, графикалық режимді нақты талдап, терең түсіну.
Зерттеу нысаны
- Мәліметтерді жинау;
- Процедуралар мен функцияларды талдау;
- Графикалық режимге мысалдар келтіру.
Зерттеу пәні
Pascal тілінің графикалық режимдегі ерекшеліктері.
Зерттеу міндеттері
Өткен тақырыптарға талдау жасай білу және қазіргі білімді біртұтас жүйе ретінде қабылдауды қалыптастыру.