Кәсіпорының жұмыс істеу режимімен жабдықтардың жұмыс істеу уақытының қоры

Кәсіпорынның өндірістік қуаты ұғымы

Кәсіпорынның өндірістік қуаты (цехтар, учаскілер деңгейінде) — еңбек құралдарының мүмкіндігіне сүйене отырып, белгілі бір мамандану жағдайында және қабылданған жұмыс режиміне сәйкес өнімді ең жоғары ықтимал көлемде шығаруға қабілеті. Бұл көрсеткіш технологиялық машиналар мен жабдықтардың жиынтығын, өндірістік алаңдарды және өндірістің кооперациясын ескереді.

Өндірістік қуат, әдетте, өнім шығарудың натуралды бірліктерімен (дана, тонна, метр және т.б.) есептеледі. Кәсіпорынның өндірістік қуаты мен өндірістік бағдарламаның айырмасы кәсіпорындағы резервтердің бар екенін көрсетеді: өндірістік бағдарлама қуаттың нақты пайдалану деңгейін сипаттайды.

Өндірістік қуат

Көбіне жылдық өлшеммен (кейде тоқсан, ай) беріледі және цехтар мен учаскілердің мүмкіндігін сипаттайды.

Өткізу қабілеті

Жұмыс орны, станок, агрегат, ағым желісі немесе станок топтары бойынша өнімнің ең көп шығарылымын көрсетеді. Бұл ұғым тек цехтар мен аймақтармен шектелмейді.

Уақыт бірліктері

Өткізу қабілеті онкүндік, тәулік, смена, сағат бойынша есептелуі мүмкін, ал өндірістік қуат құрылымдық бөлімшелер үшін әдетте жыл бойынша белгіленеді.

Өндірістік қуатты есептеуге қажетті деректер

Кәсіпорынның өндірістік қуатын есептеу үшін келесі нақты деректер қолданылады:

Өндірістік аймақ көрсеткіштері және жабдықтардың техникалық жағдайы, құрамы мен саны.
Есептеуге негіз болатын барлық өндірістік жабдықтар (жөндеуде тұрған, істен шыққан және модернизацияланған жабдықтарды қоса). Ал резервтік жабдықтар, тәжірибелік-эксперименттік жабдықтар және кәсіби-технологиялық оқуға арналған арнайы аймақтар әдетте есепке кірмейді.
Өнімнің еңбек сыйымдылығы және жабдықтардың өнім өндіру нормалары.
Кәсіпорынның жұмыс режимі және жабдықтардың жұмыс уақыты қоры.
Бағдарламадағы өнімнің номенклатурасы, ассортименті және олардың сандық арақатынасы.

Нормалар: жаңа және жұмыс істеп тұрған кәсіпорын

Жаңа салынған кәсіпорынның өндірістік қуатын есептеу үшін өндірістік жабдықтардың паспорттық нормалары қолданылады. Ал жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарда — техникалық негізделген көрсеткіштер пайдаланылады, бірақ олар паспорттық деңгейден төмен болмауы тиіс.

Жұмыс уақыты қоры және оны есептеу

Өндірістік қуатты есептеу кезінде жабдықтардың жылдық жұмыс уақыты қорының мүмкін болатын ең жоғары деңгейі жоспарға алынады. Үздіксіз жұмыс істейтін агрегаттар үшін уақыт қоры мына формуламен анықталады:

Үздіксіз агрегаттар

T_{үздіксіз} = [365 − (t_ж + t_ө.тех)] × 24 сағ

t_ж: — норматив бойынша жоспарлы және толық жөндеуге қажетті уақыт;
t_ө.тех: — агрегаттардың техникалық тоқтауларына кететін уақыт.

Үздікті жұмыс режимі (сменалық есеп)

T_үздік = [(365 − t_y − t_т.ж) × k_см × t_см] × [(100 − П_қ)/100]

t_y: — жыл ішіндегі демалыс және мейрам күндері;
t_т.ж: — толық жөндеу күндері;
k_см: — тәулік ішіндегі сменалар саны;
t_см: — сменаның ұзақтығы;
П_қ: — жоспарланған ағымдағы тоқтап қалулардың пайызы.

Номенклатура, ассортимент және мамандану

Өндірістік бағдарламада өнімдердің номенклатурасы және олардың сандық арақатынасы белгіленеді. Кәсіпорынның оңтайландырылған мамандануы цехтар мен учаскілер бойынша өндірілетін өнім түрлері мен көлемдерінің үйлесімін анықтайды.

Өндірістік қуатты есептеуде жоспарланған номенклатура мен өнім ассортименті қабылданады. Жылдық қуатты анықтағанда өндіріс қуатының өсуі мен кемуі, сондай-ақ номенклатуралық өзгерістер толық көлемде ескеріледі.

Аймақтық фактор және есептеу тәртібі

Әлсіз механикаландырылған және өзге де өндіріс аймақтары үшін өндірістік қуатты анықтайтын негізгі факторлардың бірі — өндірістік алаң көлемі.

Кәсіпорынның өндірістік қуатын есептеу принципі мен тәртібі салалық нұсқаулықтарға сәйкес, технологиялық жабдықтардың топтары, агрегаттар және басқа да учаскілер мен цехтар бойынша жүзеге асырылады.