Салық салуға жататын, жердің категориясы
Жер салығы туралы
Бюджетке төленетін жер салығының есебі бухгалтерлік есепте 3140-шотта көрсетіледі. Салық салу мақсатында Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес барлық жер арналым мақсаты және белгілі бір санатқа жатуы бойынша қарастырылады.
Жер санаттары: салық салынатын және салық салынбайтын
Төменде жердің негізгі санаттары екі топқа бөлініп берілген: салық салынатын және салық салынбайтын. Бұл бөлу жердің құқықтық режиміне және пайдалану мақсатына байланысты.
Салық салынатын жер санаттары
- Ауыл шаруашылығына арналған жерлер
- Елді мекендердің жерлері
- Өндіріс, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығына арналмаған өзге де жерлер
- Жер қорлары
Салық салынбайтын жер санаттары
- Айрықша қорғалатын табиғи аумақтар, сауықтыру, демалыс және тарихи-мәдени мақсаттағы жерлер
- Орман қорының жерлері
- Су қорының жерлері
Салықты есептеу негіздері
Жер салығы жерге қатысты құқықтарды растайтын құжаттардың негізінде есептеледі: меншік құқығы, тұрақты пайдалану құқығы, уақытша өтеусіз пайдалану құқығы. Сондай-ақ жыл сайын 1 қаңтарға жердің сапалық есебі және мемлекеттің үлесіне қатысты мәліметтер жер ресурстарын басқаруға уәкілетті органдарға ұсынылады.
Негізгі қағида: жердің құқықтық мәртебесі мен мақсатты пайдаланылуы салық салу тәртібін айқындайды.
Салық салынатын объектілердің мысалдары
Төмендегі жағдайларда жер телімдері заңмен белгіленген тәртіппен ұйымдарға берілген болса, олар салық салынатын объект ретінде қарастырылады.
Теміржол көлігі
- Теміржол көлігі объектілеріне берілген жер телімдері
- Теміржол қарауына алынған жерлер
- Станциялар, вокзалдар және жолдарға қатысты жер телімдері
Энергетика және электр станциялары
- Энергетика объектілеріне берілген жер телімдері
- Электр желілері тіректеріне (бағаналарына) байланысты жер телімдері
- Электр станцияларына тиесілі аумақтар
Газ, мұнай және қазба байлықтарды тасымалдау
- Кәсіпорынның жұмысын ұйымдастыру үшін берілген жер телімдері
- Газ және мұнай құбырларына байланысты жер телімдері
Байланыс саласы
Байланыс саласының балансында тұрған жер телімдері салық салынатын объект болып табылады.