Қазақша рефераттар

Акциз төлеушілер құрылымдық бөлімшелері үшін төлеуге тиіс акциз сомалары бойынша есепті

Акцизді есептеу қағидалары

Акциз сомасы белгіленген акциз ставкасын салық базасына қолдану арқылы есептеледі. Ойын бизнесі бойынша акциз сомасы салық кезеңіне белгіленген ставка негізінде салық салынатын объектілер санына қарай анықталады.

Маңызды ереже

Салық кезеңі ішінде салық салынатын объектілер саны өзгерсе, енгізілген немесе есептен шығарылған объектілер бойынша акциз толық көлемде төленеді.

Спиртті пайдалану: қайта есептеу және төлеуші

Алкоголь өнімін өндірушілер базалық ставкадан төмен акцизбен сатып алған спиртті алкоголь өнімін өндіруден өзге мақсатқа пайдаланса, сол спирт бойынша акциз базалық ставкамен қайта есептеліп, бюджетке төленуге тиіс.

Қайта есептеу мен салық төлеуді спиртті алушы жүзеге асырады. Бұл тәртіп емдік және фармацевтикалық дәрі-дәрмек өндіру, сондай-ақ медициналық қызмет көрсету үшін алынған спирт мақсатқа сай пайдаланылмаған жағдайларда да қолданылады.

Мұндай жағдайда спирт бойынша акциз төлеушілер болып: емдік және фармацевтикалық өнім өндірушілер және спиртті акцизсіз алған мемлекеттік медициналық мекемелер танылады.

Тауар жоғалса немесе бүлінсе: акциздің төленуі

Төтенше оқиғалар салдарынан болған жағдайларды қоспағанда, өндірілген акцизделетін тауарлар бүлінген немесе жоғалған кезде акциз толық мөлшерде төленеді. Бұл ереже одан әрі өткізу үшін сатып алынған бензинге (авиациялық бензинді қоспағанда) және дизель отынына да қолданылады.

Акциз маркалары бойынша

Акциз алымы маркалары жоғалған немесе бүлінген кезде акциз мәлімделген ассортимент мөлшерінде төленеді. Алкоголь өнімін таңбалауға арналған маркалар бойынша акциз есептеу маркада көрсетілген ыдыс көлеміне қолданылатын ставка негізінде жүргізіледі.

Көлем көрсетілмесе

Егер маркада ыдыс көлемі көрсетілмесе, есептеу маркалар жоғалған/бүлінген кезеңнің алдындағы салық кезеңінде өнім құю (орау) жүргізілген ыдыстардың неғұрлым үлкен көлемі негізінде жүргізіледі.

Акциз төленбейтін жағдайлар

  • Акциз маркалары төтенше жағдайлар салдарынан бүлінсе немесе жоғалса.
  • Бүлінген маркалар салық органдары оларды жоюға қабылдап, есептен шығару актісімен рәсімделсе.

Бензин мен дизель отынын өткізу: көтерме және бөлшек

Қазақстан Республикасының аумағында бензинді (авиациялық бензинді қоспағанда) және дизель отынын өткізу операцияларын көтерме немесе бөлшек саудаға жатқызудың өзіндік өлшемдері бар. Егер сатып алу-сату шарты бойынша сатып алушы аталған тауарларды қабылдауға және оларды одан әрі өткізу үшін пайдалануға міндеттенсе, әрі өнім беруші: бензин/дизель өндіруші немесе оларды қайта сату мақсатында сатып алған (не импорттаған) салық төлеуші болса, мұндай өткізу көтерме сауда ретінде қарастырылады.

Бөлшек саудаға жататын операциялар

  1. 1 Заңды тұлғаларға (оның ішінде шетелдік заңды тұлғаларға) және жеке кәсіпкерлерге олардың өндірістік қажеттіліктері үшін өткізу.
  2. 2 Жеке тұлғаларға өткізу.
  3. 3 Өндірілген немесе қайта сату үшін сатып алынған бензин/дизельді өзінің өндірістік қажеттілігіне пайдалану.

Ойын бизнесі және лотерея: салық салу объектілері

Ойын бизнесі (лотереядан басқа)

  • ойын үстелі;
  • ақшалай ұтысы бар ойын автоматы;
  • тотализатор кассасы;
  • букмекер кеңсесінің кассасы.

Лотерея

Лотерея ұйымдастырушысының лотерея билеттерін сатуға шығаруы — лотерея бойынша салық салу объектісі. Әрбір шығарылым және оның ақшалай көлемі лотерея билеттерін өткізу басталғанға дейін 10 күнтізбелік күннен кешіктірілмей салық органдарында тіркелуге тиіс. Тіркеу тәртібін уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.

Экспорт кезіндегі босату: растау құжаттары

Акцизделетін тауарларды экспортқа өткізген кезде салық салудан босатудың негізділігін растау үшін салық төлеуші тіркелген орны бойынша салық органына 60 жұмыс күні ішінде мына құжаттарды тапсыруға міндетті:

  1. 1 Экспортталатын акцизделетін тауарларды беруге арналған шарт (келісімшарт).
  2. 2 Кеден органының белгілері бар кедендік жүк декларациясы немесе кеден органы куәландырған көшірмесі. Магистральдық құбыр жүйесімен, электр берілісі желілерімен немесе толық емес мерзімдік декларациялау рәсімімен әкетілген жағдайда — толық кедендік жүк декларациясы экспортты куәландырады.
  3. 3 Қазақстан Республикасының кеден шекарасындағы өткізу пунктіндегі кеден органының белгісі бар тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелері. Құбыр/электр желісі арқылы әкетілген жағдайда — тауарларды қабылдау-тапсыру актісі.
  4. 4 Салық төлеушінің Қазақстан Республикасында ашылған шоттарына түсімнің нақты түсуін растайтын төлем құжаттары және банк көшірмесі.

Қазақстан Республикасы акцизделетін тауарлар экспортын акцизден босатуды көздейтін халықаралық шарттар жасасқан. ТМД-ға қатысушы мемлекеттерге экспортталған кезде импорттаған елде рәсімделген кедендік жүк декларациясының көшірмесі қосымша ұсынылады.

Ескерту

Экспортқа өткізу расталмаса, мұндай өткізу Қазақстан Республикасының аумағында акцизделетін тауарларды өткізу ретінде қарастырылып, белгіленген тәртіппен акциз салынады.

Шегерімдер: шикізат ретінде пайдаланылған тауарлар

Акцизделетін тауарларды (спирттің барлық түрін және газ конденсатымен қоса мұнайды қоспағанда) сатып алу немесе импорттау кезінде, егер олар бұдан әрі акцизделетін тауарлар өндіру үшін негізгі шикізат ретінде пайдаланылса, Қазақстан Республикасында төленген акциз сомалары шегерілуге тиіс.

Шегерім салық кезеңінде акцизделетін тауарларды дайындауға нақты пайдаланылған акцизделетін шикізат көлемі негізінде анықталған акциз сомасына жасалады. Сондай-ақ алыс-беріс шикізаты мен материалдарынан дайындалған акцизделетін тауарларды беру кезінде, меншік иесі акциздің төленгенін растаған жағдайда да қолданылады.

Есепті кезең, төлеу мерзімдері және декларация

Есепті кезең

Акциздер бойынша бюджетпен есеп айырысуда есепті кезең — күнтізбелік ай.

Мерзім ауысуы

Төлеу немесе декларация тапсыру мерзімі демалыс/мереке күніне түссе, ол келесі бірінші жұмыс күніне ауыстырылады.

Төлеу мерзімдері

  • Акцизделетін ішімдік тауарлары бойынша — тауар өткізілген күннен кейінгі 10-шы банк күнінен кешіктірмей.
  • Өзге акцизделетін тауарлар бойынша: айдың алғашқы 10 күніндегі операциялар — 13-ші күнінен кешіктірмей; екінші онкүндік — 23-ші күнінен кешіктірмей; қалған күндер — келесі айдың 3-ші күніне дейін.
  • Алыс-беріс шикізатынан өндірілген тауарлар бойынша — тапсырыс берушіге (немесе ол көрсеткен тұлғаға) өнім берілген күні.
  • Қазақстанда өндірілген шикі мұнайды (газ конденсатын қоса) өнеркәсіптік өңдеуге берген кезде — берілген күні.
  • Ойын бизнесінен алынған түсім бойынша есептелген акциз — осы мерзімдер шегінде аударылады.

Декларация

Салық төлеуші әр есепті кезең үшін декларацияны есепті айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей тапсырады. Декларацияда төленуге тиіс және есепті айдың әр онкүндігінде нақты төленген акциз сомалары көрсетіледі.

Тыйымдар мен міндеттер

  • Акцизді төлеу мерзімін ұзартуға болмайды.
  • Таңбалауға тиіс тауарларды акциздік маркасыз өткізуге тыйым салынады.
  • Төлеуші акциздер бойынша салық органдарында есепке тұруға міндетті; салық салынатын айналым пайда болған сәттен бастап төлеуші деп танылады.
  • Акциз салынатын айналымға байланысты қызмет тоқтатылса, есептен шығару туралы өтініш берілуі тиіс.

Құрылымдық бөлімшелері бар төлеушілер

Құрылымдық бөлімшелері бар акциз төлеушілер бөлімшелерді орналасқан жері бойынша салық органдарында тіркеу есебіне қойғаны туралы өзі тіркелген жері бойынша салық органына хабарлауға міндетті.

Құрылымдық бөлімше үшін төленуге тиіс акциз сомасы сол бөлімше жүргізген операциялар ескерілетін акциз есебі негізінде анықталады. Құрылымдық бөлімшелер үшін есеп те белгіленген мерзімдерде төлеушінің тіркелген жері бойынша салық органына ұсынылады.

Ағымдағы төлемдерді қоса алғанда, құрылымдық бөлімшелер үшін акциз төлеуді заңды тұлға тікелей өз есепшотынан жүргізеді немесе бұл міндет бөлімшеге жүктеледі. Жеке кәсіпкер акцизді (ағымдағы төлемдерді қоса) қызметін жүзеге асыратын жері бойынша төлейді.

Импортқа акциз салу: база, төлеу және жеңілдіктер

Импортқа акциз салудың ерекшелігі ставка түріне байланысты: тұрлаулы (нақты) ставкалар үшін салық базасы — импортталатын тауардың заттай көлемі, ал адвалорлық ставкалар үшін — кеден заңдарына сәйкес айқындалатын кедендік құн.

Импортталатын тауарларға акциздер кеден төлемдерін төлеу үшін белгіленген күні төленеді.

Жеке тұлғаларға арналған нормалар (акциз салынбайды)

  • бекіре/қызыл балық және уылдырық өнімдері — 1 кг;
  • сыра — 5 литр;
  • спирт, арақ, шарап, ликер-арақ өнімдері, коньяк, шампан — 2 литр;
  • темекі өнімдері және темекі бар өзге өнімдер — 1000 дана;
  • бензин (авиациялық бензиннен басқа) — 100 литр;
  • дизель отыны — 150 литр.

Импорт кезінде акцизден босатылатын тауарлар

  1. 1 Халықаралық тасымалдауды орындайтын көлік құралдарын пайдалану үшін қажетті, сондай-ақ аварияны (сынып қалуды) жою үшін шетелден сатып алынған акцизделетін тауарлар.
  2. 2 Кеден шекарасы арқылы өткізілгенге дейін бүліну салдарынан бұйым не материал ретінде пайдалануға жарамсыз болып қалған тауарлар.
  3. 3 Шетелдік дипломатиялық және оларға теңестірілген өкілдіктердің ресми пайдалануы үшін, сондай-ақ дипломатиялық және әкімшілік-техникалық қызметкерлердің (отбасы мүшелерін қоса) жеке пайдалануы үшін әкелінетін, халықаралық шарттарға сәйкес босатылатын тауарлар.
  4. 4 Еркін айналыс үшін шығару режимін қоспағанда, кеден заңнамасында белгіленген кеден режимдері шеңберінде акцизден босатылатын тауарлар.
  5. 5 Сыйымдылығы 0,1 литрден аспайтын тұтынушы ыдысына құйылған және заңнамаға сәйкес тіркелген, құрамында спирті бар медициналық мақсаттағы өнім (бальзамдардан басқа).

Төлемді аудару тәртібі және жауапкершілік

Бюджетке аударылуға тиіс акциз сомасын банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым төлем тапсырмасын алған күні тиісті бюджетке аударады.

Уақтылы төленбеген салық сомасына (ағымдағы төлемдерді қоса) мерзімі өткен әр күн үшін (төлем жасалған күнді қоса алғанда) Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі белгілеген қайта қаржыландыру ставкасының 1,5 есесі мөлшерінде өсімпұл есептеледі.

Декларацияны тапсырмау

Белгіленген мерзімде жеткілікті негізсіз декларация тапсырмаған жеке тұлғаға декларация ұсынылмаған әр ай үшін төленуге тиіс, бірақ декларация бойынша төленбеген соманың 5% мөлшерінде айыппұл салынады.

Салықты кеміту

Декларацияда салық сомасын кеміту нәтижесінде толық төленбеу орын алса, кемітілген салық сомасының 100% мөлшерінде айыппұл салынады. Сондай-ақ бір айдағы ағымдағы төлемдер сомасын кеміту үшін де кемітілген төлемнің 100% мөлшерінде айыппұл көзделеді.

Артық төленген соманы қайтару

Салық салынатын кезең аяқталғаннан кейін дұрыс есептемеу салдарынан бюджетке артық түскен салық сомасын қайтару туралы өтініш беруге болады. Аталған сомалар төлеушіге қайтарылады немесе төлеушінің таңдауы бойынша өзге төлемдер есебіне есепке жатқызылады.