Өнеркәсіпті теміржол кәсіпорындарына ВЧД
Өнеркәсіп кәсіпорындары және өнім көлемін бағалау
Өнеркәсіп кәсіпорындары — құрылымы күрделі, өнім өндіретін және өнеркәсіптік сипаттағы жұмыс пен қызмет көрсететін ұйымдар. Олар дайын бұйымдарды (өнімдерді), өз өндірісіндегі жартылай дайын өнімдерді, сондай-ақ тапсырыс берушінің шикізаты мен материалдарынан жасалған өнімді сыртқа өткізуге немесе кәсіпорынның ішкі қажетіне пайдалануға шығарады.
Негізгі ұғым
Өнеркәсіп бойынша өнім көлемі — меншік нысанына қарамастан заңды тұлғалар мен оқшауланған бөлімшелер өндірген өнеркәсіп өнімдерінің, сондай-ақ өнеркәсіптік сипаттағы жұмыс пен қызметтің жиынтық құндық көрсеткіші.
- Өлшемі
- Құндық
- Қамту
- Өнім + жұмыс + қызмет
- Кімдер бойынша
- Заңды тұлға + бөлімше
Арыс қаласының өнеркәсіп секторы
Қаланың әлеуметтік-экономикалық жүйесінде өнеркәсіп секторы маңызды орын алады. Арыс қаласы 1904 жылы теміржол стансасы ретінде құрылғандықтан, мұндағы негізгі кәсіпорындар теміржол саласына шоғырланған.
Негізгі теміржол кәсіпорындары
- ВЧД — Арыс ЖШС
- Арыс шпал зауыты ЖШС
- Қоңырат ЖШС
Бұл кәсіпорындардың қаладағы жалпы өнеркәсіп өніміндегі үлесі 55% құрайды.
Өнеркәсіп өнімдерінің динамикасы (2003–2005)
Өнеркәсіп өндірісі көлемі жылдар бойынша өсім көрсеткен. Төмендегі деректер 2004–2005 жылдардағы жиынтық көлемді және негізгі бағыттар бойынша бөліністі сипаттайды.
2004 жыл
- Жалпы көлем
- 1399,9 млн теңге
- 2003 жылға қатысты
- 116,9% (+202 млн теңге)
- Кен өндіру
- 10,8 млн теңге
- Электр, су, жылу өндіру және тарату
- 127,7 млн теңге
2003 жылмен салыстырғанда электр энергиясын, суды және жылуды өндіру мен тарату көлемі 5,0% артқан.
2005 жыл (қорытынды)
- Жалпы көлем
- 1436,4 млн теңге
- 2004 жылға қатысты
- 126,3% (+157,0 млн теңге)
- Кен өндіру
- 1225,4 млн теңге
- Электр, су, жылу өндіру және тарату
- 187,2 млн теңге
Негізгі салалар және олардың ерекшелігі
Өнеркәсіп көлемін қалыптастыратын негізгі салалар: кен өндіру өнеркәсібі, энергетика, металлургия, машина жасау, жеңіл өнеркәсіп, химия және тамақ өнеркәсібі. Алайда Арыс қаласы жағдайында бұл бағыттардың елеулі бөлігі теміржол кәсіпорындарының қызметімен тікелей байланысты.
Қорытынды
Арыс қаласының өнеркәсіптік бейіні тарихи қалыптасқан теміржол инфрақұрылымына сүйенеді. Сондықтан өндіріс құрылымы мен өнім көлеміндегі негізгі үлес теміржолға қатысты кәсіпорындарға тиесілі.