Жаман жігіт жасында шал
Жастық пен кәрілік туралы мақал-мәтелдер
Төмендегі нақыл сөздер мен мақал-мәтелдер жастықтың қайраты мен кәріліктің сабырын, тәжірибенің салмағы мен уақыттың өтпелілігін астастыра айтады. Әр сөйлем — ұрпақтан-ұрпаққа жеткен қысқа да нұсқа өмір сабағы.
Қайрат пен жас
Ақыл — жас ұланнан, жүйрік — тай-құнаннан.
Жас кезімде бейнет бер, қартайғанда зейнет бер.
Жастық — жалын, кәрілік — күл.
Жастық көкке, кәрілік жерге қаратады.
Жас арқалағаннан тас арқалаған жеңіл.
Жігітінде жігіт болмаған — өмір есесінен құр қалған.
Кәрілік, уақыт және адамның күйі
Адам қартайса да, көңіл қартаймайды.
Көңіл қартаймас, көз қартаяды.
Кәрілік — дауасыз дерт.
Сақалға ақ түсті, көңілге дақ түсті.
Қарсы келсе кәрілік, қара нарды шөктірер.
Дәме бар да, дәрмен жоқ.
Бір аяғым жерде, бір аяғым көрде.
Кейінгілерді көріп, қартайғаныңды байқайсың.
Көп жасаған — құрдасынан айрылады.
Жүре берсең — көре берерсің, көре берсең — көне берерсің.
Табиғат пен тіршіліктен алынған теңеулер
Шөп те басынан қурайды.
Ат тұяғын тай басар.
Ат қартайса — ұрыншақ, ер қартайса — жаңылшақ.
Ат қартайса — есекпен достасады, адам қартайса — төсекпен достасады.
Бүркіт қартайса, тышқаншы болады.
Қара арғымақ арыса — қарға адым жер мұң болар.
Қасқырдан қайрат кетсе, ешкіні — апа, текені — жезде дейді.
Жас ағашқа сүйеніп, қу ағаш күн көрер.
Әдеп, құрмет және орын
Кәрі келсе — асқа, жігіт келсе — іске.
Еңбегіне қарай — құрмет, жасына қарай — ізет.
Ақылды қария — ағып жатқан дария.
Кәрі білгенді пері білмейді.
Жас келген сайын жан жақын келеді.
Табақ — асымен жарасты, кәрі — жасымен жарасты.
Қысқа қағытпа, астарлы сөз
Сексен — жермен-жексен.
Қатарынан қалған кәрі — жетім.
Жаман жігіт — жасында шал.
Алтыға дейін бала ерке, алпыстан кейін шал ерке.
Жаман киім жасты кәрідей етеді, кәріні перідей етеді.