Бәйбіше келді алаңдап
Жеріктің мәні және ананың көңілін күту
Мұндайда әйелдер жерік ананың көңілі қалаған асын тауып беруге тырысады. Өйткені жерігі қанбаған әйелдің басы айналып, мазасы кетіп, ауыра береді. Ал қалаған асы табылып, жерігі қанған кезде әйелдің құмары тарқап, ерекше жеңілдік сезініп, денсаулығы жақсара бастайды.
Осыдан барып халық арасында «Жерік асын жегендей қуанды» деген тіркес қалыптасқан.
Ана мен сәби саулығына ықпалы
Жеріктікті басу тек ананың өзіне ғана емес, іштегі сәбидің де саулығына әсер етеді деп ұғынылған. Халық түсінігінде жерігі қанбаған ананың баласы әлжуаз, аурушаң болып тууы, кейде туа біткен кінәраттар да кездесуі мүмкін. Тіпті «сәбидің аузынан суы шұбырып жүруі де осыдан» дейтін пайым бар.
Жүкті ананы тәрбиелеудің ұлттық үлгісі
Халық екіқабат ананы баптау мен тәрбиелеу жолын ешқашан естен шығармаған: оны мәпелеп, аялап, көңілін түсірмей, ренжітпеуді басты қағида санаған. Бұл жөнінде жазушы Зейнеп Ахметова аналарымыздың жас келіншектің таным-талғамын ұштап, баулығанын төмендегіше сипаттайды:
«Қарағым, биік тауға қара — көңілің өседі; көңілің өссе, немерем кең пейілді болады. Жайқалған шөпке, жайқалған гүлге қара — сәбиің шырайлы болады. Бұлақтың көзін аш — балаң қайырымды болады».
Ұлағат
Бұл — ұлттық ұғымдағы нәзік тәрбиенің, ананың көңілін көтеру арқылы болашақ ұрпақтың болмысына ықпал етуді көздейтін терең ұлағаттың көрінісі.
Босанғаннан кейінгі дәстүр
Дәстүр бойынша жас келін босанғаннан кейін оның анасы әдейі келіп, қуанышқа ортақтасады. Бұл — ананың басты парыздарының бірі ретінде бағаланған.