Ең жақын туыс - туғаңдары, ата - аналары, басқа да сыйлас іліктері қайтыс болған адамдарға артта қалған жақта - жуықтары мен ағайындары (әйелдері) келіп марқұмның жақсы істері мен армандарын айтып жылайды
Көрісу және дауыс: жоқтау дәстүріндегі үн мен сөз
«Кімдер екенін айырып болар емессің, кезек-кезек келіп, мені құшақтап көрісіп жатыр» (Т. Әбдіков).
Ең жақын туыс-туғаны, ата-анасы немесе сыйлас жандарынан айырылған үйге артта қалған жақын-жуықтары мен ағайындары, әсіресе әйелдер жағы, келіп көңіл айтып, марқұмның жақсы істерін, адамдық қасиетін, орындалмай қалған армандарын еске алады. Осындай сәттегі құшақтасып көрісу — «көрісу» деп аталады.
Көрісу кезінде айтылатын арман сөздер
Көрісу үстінде адамдар марқұмға қатысты жүрекке батқан өкініш пен сағынышты «арман сөздер» арқылы жеткізеді. Мұндайда:
- «Мені апа деп енді кім айтар?»
- «Көз қырын салып, қамқор болып жүретін еді»
- «Әдейі келіп, сәлем беріп тұратын еді»
«Дауыс» және «қара дауыс» ұғымдары
Көрісушілер көбіне үйдің сыртынан жылап келеді. Мұны «дауыс» дейді. Бұл — қайғыны сыртқа шығарып, қаралы үйге кірердегі көңіл күйді білдіретін рәсімдік әрекет.
Қара дауыс
Алыс-жақыннан жаназаға не көңіл айтуға келген әйелдер тобы кейде сөз қоспай, бір зарлы әуенмен бірге келеді. Бұл «қара дауыс» деп аталады. Мұндай үн жоқтау кезінде де қолданылады.
Аймақтық ерекшелік
Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде ер адамдар да дауыс салып кіретін жағдайлар кездеседі. Ал орталық аймақтарда көбіне әйелдер ғана дауыс айтып келеді.