Бұрын ел ішінде болашақты, адам өмірін болжайтын көріпкелдер, әулие - әмбие, балшы, емші, құмалақшылар көп болған
Ел ішіндегі көріпкелдер мен бал аштыру дәстүрі
Бұрын ел ішінде болашақты және адам өмірін болжайтын көріпкелдер, әулие-әмбие, балшы, емші, құмалақшылар көп болған. Мұндай қасиеті бар адамдар қазір де кездеседі. Көпшілік олардан кеңес сұрап, бал аштырып отырған.
Көріпкелдер жоғалған мал мен затты, алыстан келетін жолаушыларды, алдағы реніш пен қуанышты болжап айтқан. Кей айтқандары шындыққа айналғандықтан, жұрт олардың сөзіне сеніп, қайта-қайта жүгінген.
«Бал басы» және еңбекақы ұғымы
Бал аштыруға келген адам көріпкелдің еңбегі үшін төлем жасауы керек болған. Бұл төлемді сыпайылап «бал басы» деп атаған. «Бал басының» нақты бағасы немесе өлшемі болмаған: әркім қолында барына қарай берген.
- Кедей, тұрмысы төмен адамдарға кей көріпкелдер «құдай үшін», яғни тегін бал ашқан.
- Олар үшін бата да жеткілікті алғыс саналған.
- Кейбір әулие адамдар тіпті ештеңе алмайтын болған.
Халық сенімі және әдебі
Егер бал ашушы алдын ала белгілі мөлшерде ақша немесе мал талап етсе, халық ондай адамға бармаған. Мұндай талап қоюды жұрт жөн санамаған: ондай кісіге құрмет көрсетпей, сөзіне де сенбеген.