Біреудің баласы туысымен шетіней берсе, яғни баласы тұрмаса, онда одан кейін туған баланы сатып алатын ырым бар
Балаға қатысты ырымдар және олардың мәні
Кей отбасыларда нәресте шетіней берсе, яғни балалар тұрмай қалса, кейін туған баланы «сатып алу» деген ырым жасалған. Бұл — баланың өмірі ұзақ болсын, аман өссін деген тілекпен орындалатын рәсімдердің бірі.
«Баланы сатып алу» ырымы қалай жасалады?
-
1
Ел ішіндегі бақсы не балгер кемпір әлгі үйге келеді де: «Менің баламды ұрлап алыпсыңдар, өзім аламын» деп, ата-анасының қарсылығына қарамастан нәрестені алып кетеді.
-
2
Бір-екі күн өткен соң баланың әке-шешесі әлгі кемпірдің үйіне барып, «бала сатып алады», яғни баланы қайтарып алу рәсімін орындайды.
-
3
Кемпір баланы керегенің астынан шығарып береді. Осыдан кейін нәресте «сатып алынған бала» саналады.
Рәсімнің негізгі мақсаты — баланың жолын «өзгерту», бәле-жаладан сақтасын деген сенім. Мұндай ырымдар халықтың дүниетанымында өмірдің нәзік кезеңдеріне ерекше мән берілгенін аңғартады.
Баласы тұрмай жүргендерге жасалатын өзге ырым
Баланың ғұмыры ұзақ болсын деген ниетпен жасалатын тағы бір ырым бар: нәрестені жеті кемпірдің екі аяғының арасынан өткізіп алады. Бұл да — «өмірі ұзарып, аман-есен ержетсін» деген тілекпен байланысты ұғым.
Қорытынды
Осы ырымдардың астарынан қазақ халқының бала өсіруді бақыт санағанын, балалы болуды армандағанын көреміз. Бала — отбасының берекесі, тіршіліктің мәні ретінде қабылданған.
«Балалы үй — базар, баласыз үй — қу мазар».