Нан - қасиетті дәм
Нанға құрмет: дастарқан әдебі мен тыйымдар
Қазақ дүниетанымында нан — дәмнің басы, берекенің нышаны. Сондықтан нанға қатысты тыйымдар мен әдет-ғұрыптар тек тәртіп емес, қасиеттіге құрмет ретінде сақталады.
Нанды шашпау, таптамау, рәсуа етпеу
Нанды шашуға, жерге тастауға, басуға, рәсуа етуге болмайды. Нан — өмірдің өзегі іспетті: онсыз тіршілік жоқ деп ұғынылады. Сол себепті дастарқанға ең алдымен нан қойылады.
Егер жерде нан жатса: оны алып, адам баспайтын таза жерге қою керек.
Таңертең нан ауыз тимей үйден шықпау
Таңертең нан ауыз тимей үйден шығуға болмайды. «Асығыс болсам да, нан ауыз тиіп алайын», «Ең құрыса, нан ауыз ти» деген сөздер бекер айтылмаған — бұл ырыс-несібені қадірлеудің белгісі.
Нанды төңкермеу және дұрыс ұстау
- Нанды төңкеріп қоюға болмайды — нан қасиетті дәм.
- Нанмен ойнауға болмайды.
- Нанды бір қолмен сындырмау керек. Дәстүр бойынша, бір қолмен сындыру — тек мүмкіндігі шектеулі адамға ғана тән.