Жәңгір ханның кезінде оның он екі биінің бірі - Шомбал би тұз өнетің сор көлді қорыттырып қойған екен

Билік, тұз, һәм намыс: Шомбал би мен Жұматтың әңгімесі

Жәңгір ханның тұсында оның он екі биінің бірі — Шомбал би екен. Айтуға қарағанда, ол тұз шығатын сор көлді қатаң қорыттырып, күзетіп қойған.

Бірақ көлдің қорыққанына қарамастан, Шомбал бидің Жұмат деген ағайыны көлден асқа жарайтын тұз қазып алып, ауыл-ауылды аралап сатып, азын-аулақ кәсіп қылады екен. Мұны естіген Шомбал би Жұматтың жалғыз атын ұрлатып алдырып, жасырып қояды.

Жұматтың көп алдында айтқан наз-өлеңі

Мұны сезген Жұмат Шомбал биге келіп, жұрттың көзінше былай деп сөз қатады:

Шомбал би деп жүр едім ақылды би, Қорғар деп жақын түгіл жатынды, би. Жал қылып кәсіп етіп отырғанда, Алдырдым не себептен атымды, би? Осы би деп жүр едім білімді би, Халық түгіл, хан қайырмас тіліңді, би. Ажалым бір кісіден бола кетсе, Жүр едім ол сұрар деп құнымды, би. Сақсынып сауысқандай жүрсем-дағы, Аяғым бір нәрсеге ілінді, би. Тұзыңнан бір-екі арба алып едім, Сұрасаң, енді айтайын шынымды, би. Қатты би бозай алса үндемейсің, Осыдан бөтендігім білінді, би. Тұзыңа екіншілей жуымаспын, Қатсам да быламыққа көліңді, би.

Бидің қысқа жауабы

Жұматтың уәжі мен ел алдындағы сөзіне Шомбал би көп созбай: «Жә, баршы. Атың ешқайда кетпес» — деп жауап беріпті.