Тұсауыңды кесейін, Күрмеуіңді шешейін (Тұсаукесер жыры) Сәбиді қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген тілекпен жасалатын ғұрып, ырым
Тұсауыңды кесейін, күрмеуіңді шешейін
Тұсаукесер — сәби қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген ізгі тілекпен жасалатын ғұрып, ырым. Бұл дәстүрде баланың аяғы арнайы дайындалған ала жіппен тұсалып, кейін тұсауы кесіледі.
Рәсім қалай өтеді?
- Алдымен ала жіп дайындалып, баланың аяғы тұсалады.
- Жіпті аяғын жылдам басатын, епті әйелге кестіреді.
- Сүріншек, жайбасар адамдарға кестірмейді.
- Тұсауы кесілген баланы қолынан ұстап тез жүргізіп-жүгіртеді, шашу шашылады.
- Баланың ата-анасы тұсау кесушіге кәде береді.
Тұсаукесер жыры
Тұсаукесердің арнаулы жыры айтылады. Төмендегі шумақтар — соның бір үлгісі:
Қаз-қаз, балам, қаз, балам,
Қадам бассаң мәз болам.
Тағы, тағы баса ғой,
Тақымыңды жаз, балам.
Қаз баса ғой, қарағым,
Құтты болсын қадамың!
Тұсау жібін дайындау: түрлері мен сенімдері
Тұсау кесер жібін дайындаудың бірнеше жолы бар. Әрқайсысы белгілі бір тілек-наныммен байланыстырылады:
Көк шөптен есілген жіп
Көбейіп, көгере берсін деген ниетпен көк шөптен есіп жасайды.
Малдың тоқ ішегінен өру
Бай болсын деген тілекпен малдың тоқ ішегінен де өреді.
Ала жіп
Адал болсын деген ниетпен ала жіптен жасайды.