Қыдыр (Қызыр) ата бүкіл халыктың қамқоры, оларға жақсылық жасаушы, ырыс, құт, несібе әкелуші, бақыт, береке, өмір сыйлаушы қасиет иесі, кемеңгер, әулие, көріпкел қарт

Қыдыр (Қызыр) ата туралы түсінік

Қыдыр (Қызыр) ата — халықтың қамқоршысы, жақсылықтың жаршысы, ырыс-құт пен несібе әкелуші, бақ-береке мен өмір сыйлаушы қасиет иесі ретінде танылған кемеңгер әулие, көріпкел қарт.

Ұлыстың Ұлы күнінде ол ел аралап, әр шаңыраққа кіріп, бата береді деген сенім бар. Сол себепті жұрт бұл күнге ерекше дайындалады: әр үй Қыдыр атаның жолын күтіп, жанын да, тәнін де, үйіндегі киер киімін, ыдыс-аяғын және тұрмыстық бұйымдарын мұқият таза ұстауға тырысады.

Тазалық — құрметтің белгісі

Үйдің іші-сыртын жинап, қора-қопсыны ретке келтіру — тек тұрмыстық әрекет емес, Қыдыр атаны қарсы алуға деген ықылас пен құрметтің көрінісі.

Жаңару мен береке ниеті

Ағаш егіп, өсімдікке су құю сияқты игі істер — көктемнің жаңаруын қарсы алу, береке тілеу, жаңа күнге жақсы ниетпен қадам басудың нышаны.

Батаның қонуы

Мұсылман қауымы мұндай таза, жинақы үйге Қыдыр ата түнеп, не бата беріп өтеді деп ұғынған. Осы сенімнен «Қыдыр қонған», «Қыдыр дарыған» деген тіркестер тараған.

Түйін

Қыдыр атаға қатысты дәстүрлер — тазалық, игілік және береке ұғымдарын бір арнаға тоғыстыратын рухани түсінік. Әр шаңырақтың ұқыптылығы мен ниеті — жұрттың жақсылыққа ұмтылысын айқындайтын белгі.