Жарапазан рамазан деген сөзден шыққан, ораза уақытында балалар, бозбалалар түнде үйдің тұсында тұрып жарапазан өлеңін айтады

Жарапазан дәстүрі: шығу төркіні мен айтылу мәнері

Жарапазан сөзі «Рамазан» атауынан шыққан. Ораза уақытында балалар мен бозбалалар түнде үйлердің тұсына келіп, жарапазан өлеңдерін орындайды. Бұл дәстүр — бір жағынан қуанышты хабар мен тілек айту, екінші жағынан жұртты сауапқа шақыратын, береке мен бірлікті дәріптейтін ғұрып.

Сый-сияпат және сауап ұғымы

Ораза ұстаған адамдар жарапазан айтушыларға сауап болады деп, түрлі сыйлық береді: құрт, май, ірімшік, бір шаршы шүберек және басқа да тұрмыстық бұйымдар. Берілген дәм мен дүние — алғыс пен ризашылықтың белгісі, ал беруші үшін сауаптың жолы деп түсіндірілген.

Кей өңірлерде жарапазанды кәсіп қылатын, ораза кезінде ел аралап, күндіз де жүріп айтатын үлкендер де болған. Бұл — дәстүрдің өміршеңдігін, қоғам ішіндегі байланыс пен көмек мәдениетін көрсететін құбылыс.

Кең тараған нұсқадан үзінді

Айтушы:

Жарапазан айтушының сауалы бар,
Отыз күн оразаға жауабы бар.
Берсеңіз, бермесеңіз не қамым бар,
Боз шұбар астымдағы, шу, жануар!

Қостаушы:

Жарапазан, жарапазан!
Алла, құдай би Рамазан!

Дереккөз: А. Байтұрсынов

Төменде ел арасында кең тараған жарапазан нұсқаларымен, сондай-ақ сый-сияпатқа разы болғанда айтушының батасымен танысуға болады.