Үмітсіз шайтан
Арман мен талап туралы нақылдар
Халық даналығы адамның алға басуына екі күш себеп болатынын айтады: арман мен талап. Арман — бағыт беретін қанат, ал талап — сол бағытқа жеткізетін талмас қуат. Ынта бар жерде қиынның өзі жеңілдейді.
Құсты қанат ұшырар, ерді талап ұшырар.
Адамды алға жетелейтін — үздіксіз ұмтылыс пен еңбек.
Арман — адамға қанат.
Арман өмірге мағына беріп, мақсатқа бастайды.
Талап — талмас қанат.
Талап пен табандылық нәтижеге жеткізеді.
Ынта, еңбек және нәтиже
Істің берекесі — ықыласта. Жан қиналмай жұмыс бітпейді; талап қылмай мұратқа жету қиын. Іздеген адам түбі діттегеніне жол табады.
Ынта болса адамда
Ынта болса адамда, қиын іс жоқ ғаламда.
Еңбексіз нәтиже жоқ
- Жан қиналмай жұмыс бітпес.
- Талап қылмай мұратқа жетпес.
- Іздеген адам мұратына жетеді.
Армансыздық пен талапсыздықтың салдары
Армансыздық — бағытсыздық, талапсыздық — әлсіздік. Жас адамның жігері оттай жанып тұрмаса, ілгері жылжу да қиындайды.
Арманы жоқ жігіттің пәрмені жоқ.
Арман жоқ жерде ниет те, серпін де бәсеңдейді.
Армансыз адам алысқа бармас.
Үлкен жолға шығу үшін алдымен мақсат керек.
Талабы жоқ жас ұл — жалыны жоқ шоқпен тең.
Жігері жанбаған жанның ісі де ілгері баспайды.
Ақылы жоқтың арманы жоқ.
Арман да, мақсат та ойдың тереңдігін қажет етеді.
Үміт пен ниет туралы
Үміт — адамды тіреп тұратын күш. Жақсы ниет жақсылыққа бастайды, ал үмітсіздік — тоқырауға әкеледі.
Ниеттің берекесі
Жақсы ниет — жарым ырыс.
Үміттің тірегі
Үмітсіз — шайтан.
Тілек пен қажет
Соқырдың тілегені — екі көзі.
Адам көбіне ең зәру нәрсесін тілейді; тілек — мұқтаждықтың айнасы.
Бейнелі тәмсілдер
Кейбір нақылдар астарлы оймен беріледі: адамның қызығуы, көргені мен көксегені арманын да, әрекетін де қалыптастырады.
Ынталандырудың күші
Тұлпарды алтын тағаны қақса, есек те еміксіп аяғын көтереді.
Марапат пен мадақ кейде әлсізді де қимылға келтіреді.
Ойдың өзегі
Тауықтың түсіне тары кіреді.
Кім неге әуес болса, түсі де соған қарай ауып тұрады.