Пышақ қауіпті зат болғандықтан, онымен ойнауға, жүзін жалауға, адамға кезенуге болмайды
Пышаққа қатысты қазақы тыйымдар мен ырымдар
Пышақ — тұрмыста қажет құрал болғанымен, қауіпті зат. Сондықтан қазақы дәстүрде пышаққа қатысты сақтық, әдеп және жаман ырымнан аулақ болуға бағытталған бірқатар қағидалар қалыптасқан.
Қауіпсіздік және әдеп
-
Пышақ қауіпті зат болғандықтан, онымен ойнауға, жүзін жалауға, адамға кезенуге болмайды.
-
Біреуге пышақ ұсынғанда ұшын өзіңізге, сабын қарсы адамға қаратып береді.
-
Ет кескенде қатар отырған екі кісінің біреуі ғана пышақ ұстайды.
-
Мал баққан адам құр қол жүрмей, қынды пышақ алып жүрген.
Сый-сияпат, ырым және тыйым
-
Сол себепті пышақты сыйға бермейді, сондай-ақ сұрап не қалап та алмайды.
-
Біреудің пышағымен ет кессе, «құр қайтармай», ұшына май немесе ет шаншып береді.
-
Бір нәрседен шошынғанда пышақты жастықтың астына қойып ұйықтайды.
-
Пышақтың жүзін көкке қаратып қоймайды: бұл «үйдің малы не жаны пышаққа түссін» деген жаман ырым деп саналған.
-
Жақын адамнан пышақ не ине алмайды — ара суып кетеді деп ырымдайды.
Түйін
Бұл тыйымдар мен ырымдар тұрмыстағы қауіпсіздікті күшейтіп, адамдар арасындағы әдепті сақтауға, сондай-ақ жаман ырымнан аулақ болуға үндейді.