Айналмақ - өте сирек кездесетін, өз басын басқа біреу жолында кұрбандыққа шалатын, ең ақырғы амалы таусылған, үміті үзілген адамның ісі
«Айналмақ» ұғымы
«Айналмақ» — өте сирек кездесетін, өз басын басқа біреудің жолында құрбан етуге даяр, амалы таусылып, үміті үзілген адамның ең соңғы әрекеті. Бұл — қайғы мен шарасыздықтың шегінде жасалатын, жанның тереңінен шығатын өтініш, соңғы медет.
Мағынасы мен ниеті
Мұндай жағдайда адам Жаратқанға жалбарынып, өз өмірін жақынының орнына беруге дайын екенін білдіреді: «Жалғызымның орнына өзімді ал», «басымды соның жолында құрбан еттім» деген сөздер арқылы шынайы ниетін айтып, иманын келтіреді.
Қалай орындалатыны (мысал)
Мәселен, жан дегенде жалғызының беті бері қарамай, демі үзілуге таяған сәтте әкесі не анасы Құдайдан кешірім мен шипа тілеп, ауырған адамның айналасын үш рет айналып шығады. Бұл әрекет — баласының орнына өзін ұсынғандай, тағдырдың ауыр жүгін өз мойнына алуға ұмтылған ишара.
Жалбарыну
Жаратқанға шынайы тілек айтып, кешірім сұрап, үміттің соңғы сәулесіне жармасады.
Зарлау
Аруаққа ат айтып, тағалаға тай айтып зарлап, көз жасын төгіп, ішкі күйігін сыртқа шығарады.
Түйін
«Айналмақ» — адамның ең соңғы шарасы, ең ақырғы амал-қимылы. Ол — қасірет пен қапаның шегінде туатын, жақыны үшін жанын қиюға дейін дайын екенін білдіретін жүрек сөзі.