Қайным, жолдығымды ұмытпа, толымды болсын, - деді жеңгесі Қаным күле сөйлеп (Ел аузынан)
Қазақ дәстүріндегі алғашқы неке түні және «жолдық» кәделері
«—Қайным, жолдығымды ұмытпа, толымды болсын, —» дейді жеңгесі Қаным күле сөйлеп (ел аузынан).
Қазақы ортада алғашқы неке түні жас жұбайларды жеке бөлмеге кіргізіп, төсегін салып, алаңсыз әрі жайлы жатуына жағдай жасайтын әйел көбіне жігіттің жеңгесі болған. Ол жастарға бақыт тілеп қана қоймай, әзіл-қалжыңды араластыра отырып, алғашқы түннің жөн-жосығын, әдет-ғұрыпқа сай ұстанымдарын түсіндірген.
Ертеңіне келіннің пәктігіне де осы жеңгесі куәлік берген. Мұндай жауапты сәт әдепті, үлгілі, үлкен-кішіге бірдей қадірлі, өзі де бала-шағалы келіндерге ғана сеніп тапсырылған.
Неге бұл түннің орны бөлек?
Бұл — жұптық өмірдің, некелік ғұмырдың ұмытылмас сәттерінің бірі. Сондықтан да оны көңілді, жайлы өткізудің мәні айрықша саналған. Жеңге осы міндетке бар өнері мен қабілетін жұмсап, жас отаудың алғашқы таңын асыға күткен.
Таң ата жеңгесі қайнысының жылы төсектен тұрған сәтін аңдып, наздана сөйлейтін де болған:
«Еріңді жібіттім, қойныңды жылыттым, енді жолдығымды бер».
Жөн білетін қайнысы жеңгесін риза қылардай «жолдығын» беріп, ерлі-зайыптының алғашқы таңын күлкімен қарсы алған. «Жолдықтың» жолы бөлек: оған лайық кәде де толымды, бағалы болған.