Таршылықты көрмесең кемшілікті білмессің
Алғыс, қадір және адам тану туралы нақыл сөздер
Төмендегі нақылдар жақсылықтың қадірін білу, алғыс айту, адамның мінезін тану және өмір тәжірибесінен сабақ алу жайын қозғайды. Әр сөз — қысқа болса да, мағынасы терең.
Жақсылық пен жамандықтың өлшемі
Жақсыға жасаған жақсылық өміріңде тозбайды. Жаманға жасаған жақсылық бір күндікке де жарамайды.
Жауызға айтқан жылы сөз — суға жазған сертпен тең.
Алғыс — адамгершіліктің айнасы
Құдықтан су ішкен — қазғанға рақмет айтады. Ағаштың көлеңкесін көрген — еккенге рақмет айтады.
Бір күн тұзын татқанға — қырық күн сәлем.
Қадір білмегенге жақындама
Сиыр сипағанды білмейді, жаман сыйлағанды білмейді.
Қадіріңді білмегенге қадамыңды көтерме.
Өмірлік ескерту: түбіне түкірме
Су ішкен құдығыңа түкірме.
Өзім асыраған күшігім өзімді қапты.
Мінез бен болмыс өзгермейді
Ит атасын танымас.
Бөрі баласын асырағанмен ит болмас.
Итті «күшігім» десең, аузыңды жалайды.
Тәжірибе — түсінудің кілті
Таршылық көрмесең, кемшілікті білмейсің.
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі кетпейді.
Басы ауырмағанның Құдаймен ісі жоқ.
Қисынсыз жауап күту — бекер
Саңырауға сәлем берсең, «атаңның басы» дер.
Ит иесіне үрмес.
Есекті отқа айдасаң, боққа қашар.
Өзі болған қыз төркінін танымайды.
Түйін
Нақыл сөздің өзегі — жақсылықтың қадірін білу, алғыс айту, орынсыз үміттен сақтану және адамға баға беруде тәжірибеге сүйену. Қысқа айтылса да, әрқайсысы мінезді түзейтін ескерту іспетті.