Қазақша рефераттар

Есек мақтанып тұлпар болмас

Халық даналығы: қысқа сөздің қуаты

Төмендегі мақал-мәтелдер өмірдің алуан қырын — мінез, еңбек, тәкаппарлық, тәуекел, орынсыз әрекет пен уақытты бағалауды — ықшам әрі әсерлі тілмен жеткізеді. Оқуға жеңіл болуы үшін олар тақырыптарға топтастырылды.

Мінез бен болмыс

  • Қасқыр байлағанға көнбес, шошқа айдағанға көнбес.

  • Есекті қанша ұрсаң да, ат болмас.

  • Тікенек шыққан жерге тікенек шығады, гүл өскен жерге гүл шығады.

  • Жаман болатын жігіт шегіншек келеді.

  • Қарға мақтанып сұңқар болмас. Есек мақтанып тұлпар болмас.

  • Есек барға саналса да, малға саналмайды.

  • Жапалақты сыйпағанмен сұңқар болмас.

Ойланбай істеген іс — өкініш

  • Желмен жарыспа, көлеңкеңді қума.

  • Айды етегіңмен жаба алмайсың.

  • Шыбынға шоқпар көтерме.

  • Дарияның жанынан құдық қазба.

  • Оқ жетпес жерге қылыш суырма.

  • Қолың көтермейтін шоқпарды беліңе байлама.

  • Өзі сөне жаздаған отқа су бүрікпе.

Өмірлік есеп пен өлшем

  • Өткен іске өкінбе, жетпесті қума.

  • Әлін білмеген — әлек.

  • Есепте бар да, санда жоқ.

  • Толмасқа құйма, тоймасқа берме.

  • Мың қайғы бір борышты өтемейді.

  • Артық қылам деп, тыртық қылып ал.

Сөз, ақыл және әрекет

  • Жаманға айтқан ақыл — жапанға атқан оқпен тең.

  • Сөзіңді ұққанға айт: айтып-айтпай не керек, құлағына мақта тыққанға?

  • Ит үреді, керуен көшеді.

  • Татарға тілмаш не керек?

  • Төбелестен кейін жұдырық.

  • Балта сабынан озбайды.

Тұрмыс, еңбек және тіршілік теңеулері

Арықты мінгенше, аяғыңа мін.

Ағаш қисығын тез түзетер, адам қисығын көр түзетер.

Біреу қыз алып қашады, біреу құр лағып қашады.

Қашпаған сиырдың уызына қаратып.

Ит балалап сауын болмас, бұлт болмай жауын болмас.

Қамысты жаққанымен шоғы болмас, кек суды ішкенмен тоғы болмас.

Бұл мақал-мәтелдер бір-ақ сөйлеммен үлкен ой айтады: өз шамаңды білу, орынсыз даурықпау, уақытында әрекет ету және сөзді орнымен айту — күнделікті өмірде де, үлкен шешімдерде де бағыт беретін қағидалар.