Бәйеке Жазыбайұлы (1820, Тарбағатай, Тоқта - Барлық тауы - 1890, Қытай, Іле аймағы, Текес ауданы Ешкілік тауы) - би, мәмілегер
Бәйеке Жазыбайұлы
Бәйеке Жазыбайұлы (1820, Тарбағатай, Тоқта–Барлық тауы — 1890, Қытай, Іле аймағы, Текес ауданы, Ешкілік тауы) — би, мәмілегер.
Ерте өмірі мен қалыптасуы
Балалық шағында медреседе білім алған. Он алты жасынан ел басқару ісіне араласып, шешендігі мен зеректігінің арқасында жұртқа танылды.
Билік жолындағы қызметі
1845 жылы Қызай руына би болып сайланды. Бұл кезеңде ол қоғамдық мәселелерді шешуде әділдігімен және мәмілегерлік қабілетімен ерекшеленді.
Қоныс аудару ісін ұйымдастыру
1860–1880 жылдары Қызай елін Тарбағатайдан Іле өңіріне көшіріп әкеліп, қоныстандыру жұмысына басшылық етті. Бұл қадам елдің тұрмыс-тіршілігін тұрақтандыруға және жаңа өңірге бейімделуіне ықпал етті.
Елшілік және қатынастарды реттеу
1879 жылдары Қытай мен Ресей қазақтарының арасындағы қарым-қатынасты реттеу мақсатында өткен бірқатар жиындарға Қытайдағы қазақтардың өкілі ретінде қатысты. Бұл кездесулерде ол келісім мен түсіністікті нығайтуға бағытталған ұстанымымен танылды.
Қудалау және қаза болуы
Бәйеке би Цинь патшалығының ауыр езгісіне және ұлттар арасындағы теңсіздікке қарсы болғаны үшін Іле генерал-губернаторының бұйрығымен жазаланды. Бір жылдан кейін қаза тапты.