Жаңа туған нәрестенің кұрметіне жасалатьш ойьн - сауық, той

Шілдехана: жаңа өмірді қарсы алу дәстүрі

Кей өңірлерде бұл дәстүрді «шілделік» деп те атайды. Шілдехана — жаңа туған нәрестенің құрметіне жасалатын ойын-сауық пен той. Бұл жиында «Балаңыздың бауы берік болсын» деген сияқты құттықтаулар айтылады. Жастар бас қосып ән салып, домбыра тартып, өлең-жыр орындайды.

Шілдеханаға арнайы шақырумен де, шақырусыз да бара береді. Өйткені ол — өмірге адам келгенінің және соған қуаныш білдірудің айқын белгісі.

Сүйінші хабар және әдепті сөз

Бала дүниеге келгеннен кейін жақын-жуыққа сүйінші сұратып ат шаптырған. Халық арасында: «Ұл туғанға күн туады», «Қыз туғанға ай туады» деген сөздер айтылады. Сүйінші сұраушылар ұл туса — «атұстар», қыз туса — «көйлек тігер» деп хабарлаған.

Жолдасқа қатысты ырымдар

Бұл жерде жаңа туған сәбидің жолдасы (плацентасы) туралы да айту маңызды. Бұрын әжелер баланың жолдасын алып, жуып, орап, аяқ баспайтын әрі ит-құс ала алмайтын жерге қастерлеп көмген.

• Кәде беру: жолдасты жуған адамға кәде берілетін болған.

• Сенім: егер жолдас далаға тасталса, әйел ауруға шалдығады деген наным бар.

• Ырым: егер әйел қатарынан қыз туа берсе, келесі баласы ұл болсын деген ниетпен жолдасты босанған әйелдің басынан айналдыратын ырым жасалған.

Халықтың мұндай салт-ырымдарының бәрін біржақты жоққа шығара беруге болмайды: олардың астарында ниет, тәжірибе және қауымдық жауапкершілік туралы түсініктер жатады.