Әйтеуір ол маған қатын болмайды
Талақ ұғымы: дәстүр, шариғат және некенің шарттары
«Әйтеуір ол маған қатын болмайды. Талақ болсын! Талақ! Талақ!» (М. Жұмабаев). Дәстүрлі түсінік бойынша, ері әйелінен айырылысқан кезде оны «талақ етеді» деп айтылады.
Талақ қандай жағдайда айтылады?
Мұндай жағдай көбіне әйел еріне опасыздық жасаса (яғни «көзіне шөп салса») немесе отбасының берекесіне қайшы өзге де теріс әрекеттер орын алса қолданылған.
Негізгі қағида
Күйеуі «талақ» сөзін үш рет қайталаса, неке бұзылды, яғни ерлі-зайыптылар айырылысты деп есептеледі.
Айырылысқаннан кейінгі күту мерзімі
Дегенмен, талақ болған әйелдің белгілі бір уақытқа дейін күтуге құқығы бар. Құранда бұл мәселе былайша түсіндіріледі:
«Әйел талақ етілді, олардың күтетін мерзімі де орындалды. Егер осыдан кейін ерлі-зайыптылар ойланып, шарт бойынша бірге өмір сүруге келісіп, жарасып жатса, онда олардың қайта қосылуына кедергі жасамаңдар». (Құран кәрім)
Шариғат қағидасы бойынша, талақтан кейін екеуі кешірім жасап, қайта қосылуға келіскен жағдайда, олардың некесі қайта қиылады.
Үшінші талақтың шарты
Шариғатта үшінші рет талақ айтуға байланысты ерекше шарт бар. Құранда бұл жайында:
«Ері әйелін үшінші рет талақ етсе, онда әйел басқа біреуге тиіп шықпайынша, (қайта қосылуға) рұқсат етілмейді». (Құран кәрім)
Түйін
- Талақ айту — некені бұзудың дәстүрлі әрі діни-құқықтық тәсілі ретінде түсіндіріледі.
- Талақтан кейін әйелдің күту мерзіміне қатысты құқығы сақталады.
- Кешірім мен келісім болған жағдайда, қайта қосылу үшін неке қайта қиылады.
- Үшінші талақтан кейін қайта қосылуға шектеу қойылады.