Нар жолында жүк қалмас
Күш, қайрат және тартыс туралы мақал-мәтелдер
Төмендегі мақал-мәтелдер күштің табиғатын, бәсекенің заңын, ықпал мен жауапкершіліктің салмағын қысқа да нұсқа жеткізеді. Оларда өмірлік тәжірибе, мінез-құлық өлшемі және адамдар арасындағы қатынастың шынайы көрінісі бар.
Ықпал мен салмақ
- Тасты тас қозғайды.
- Нар жолында жүк қалмас.
- Бір мылтықтың аузына мың кісі сыяды.
- Тоқпағы мықты болса, киіз қазық жерге кірер.
- Кішкентай тастан қауақтай бас жарылады.
- Теңіз кешкенге өзен сирағынан да келмейді.
Қақтығыс пен сыйыспау
- Екі қошқардың басы бір қазанға сыймас.
- Екі қылыш бір қынапқа сыймайды.
- Екі нар сүйкенсе, арасында шыбын өлер.
- Екі тұйғын жабылса, қаздың соры.
- Әр нәрсе сынарда өзінен мықтыға жолығады.
Жүйрік пен әлсіздің арасы
- Ит жүйрігін түлкі сүймес.
- Жүйрік ат — бірде ат, бірде қанат.
- Аты семіздің жолы тегіс.
- Ергежейліге есектен биік көлік жоқ.
- Қасқыр қартайса да бір қойға күші жетеді.
- Түйе өлген жерде жүк қалар.
Билік, олжа және әділет
- Тышқанның тәңірі — мысық.
- Киіз кімдікі болса, білек соныкі.
- Күштінің қолы ұзын.
- Қолы ұзын сүйгенін алады, қолы қысқа тигенін алады.
- Ит жеңгенін талайды.
- Әлсіз әр уақытта айыпты.
Сабақ пен сақтық
- Түсіңе сенбе, күшіңе сен.
- Жұмсам — жұдырығымда, ашсам — алақанымда.
- Қашса құтылатын, қуса жетеді.
- Алмасты алмас кеседі.
- Күш атасын танымайды.
- Күшенген жеңбейді, күші көп жеңеді.
Қосымша бейнелі тұжырымдар
Түйені жел шайқаса, ешкіні көктен ізде.
Жыланды үш кессе де, кесірткелік әлі бар.
Атты ақысын жаяуға жібермейді.