Ертеден және казір де жалғасып келе жатқан әрі жарасты дәстүрлердің бірі - құда түсу

Құда түсу — мәртебелі дәстүр

Ертеден келе жатқан, бүгінге дейін жалғасып отырған жарасымды дәстүрлердің бірі — құда түсу. Жігіттің әкесі немесе жақын туыстары қызы бар үйге арнайы барып, бой жеткен қызын сұрайды. Құдалар әрдайым құрметке лайық сыйлы адамдар деп саналған.

Келісім және жөн-жоралғы

Қыз әкесі келісім бергеннен кейін құдалыққа қатысты жөн-жоралғылар атқарылады. Оның түрі көп: құда аттанар, құда тарту, ат байлар, құйрық-бауыр және басқа да ырымдар мен кәделер.

Құдалық рәсімін бастап, жол-жобасын үйлестіріп баратын адам «бас құда» деп аталады. Ал үйленетін жігіт пен қалыңдықтың әкелері бір-біріне «бауыздау құда» болады.

Той-думанның сәні мен мәні

Құда түсу — қазақтың ең үлкен той-думанға ұласатын, мәртебелі әрі мағынасы терең салт-дәстүрлерінің бірі. Бұл жиында түрлі ойын-сауық ұйымдастырылып, әзіл-қалжың айтылады, палуан күрес өтеді, айтыс жасалып, өлеңдер шырқалады.

Сынасу мен сыйласу

Екі жақ та бір-бірін байыппен байқап, сын көзбен бағалай отырып, өзара сыйластықты сақтайды. Осы арқылы құдандалы болудың салмағы мен жауапкершілігі айқындала түседі.