Тауықтың мезгілсіз шақырғаны - жаман ырым
Құстарға қатысты халықтық болжамдар мен ырымдар
Қазақ дәстүрінде құстардың қимыл-қозғалысы мен үні ауа райын болжауға, сондай-ақ жақсылық пен жамандықтың нышанын аңғаруға көмектесетін белгі ретінде қарастырылған. Төменде кең тараған наным-сенімдер ықшам әрі түсінікті түрде берілді.
Ауа райына қатысты белгілер
-
Қарғалар топтанып, шуылдап ұшса, қыста күн суытады; ал жазда бұл — жамандықтың белгісі.
-
Құстар өзендегі не арықтағы суға шомылса, ауа райы өзгеріп, жаңбыр жауады; ал жер бауырлап ұшса, күн бұзылады.
-
Тауық ұясына ерте қонақтаса, ертеңіне жауын-шашын болады; бір аяғын бауырына алып ұзақ тұрса, күн суытады.
-
Тырналар дыбыс шығармай, тым жоғары ұшса, күн жылы болады.
Дыбыс пен бағытқа байланысты жорамалдар
Көкек үні
-
Оң жақтан естілсе — бай боласың.
-
Сол жақтан естілсе — сәтсіздікке ұшырайсың.
-
Алдыңнан естілсе — көп жыл ауырмай, денсаулығың жақсы болады.
Тауық шақыруы
Тауықтың мезгілсіз шақыруы — жаман ырым.
Ырым және қорғанышқа қатысты түсініктер
-
Үкі түнде ауылдың сыртынан шақырса, ауылда көп кешікпей өрт не қайғылы жағдай болады деп жорылған. Кей нанымда үкінің қауырсынын жұлып алып, бойтұмар етіп сақтаған адам қатерге ұшырамайды делінеді.
-
Үйдің төбесіне қарлығаш не көгершін ұя салса, бұл — жақсылықтың нышаны. Халық ұғымында мұндай құстар Алланың сүйіктісі деп құрметтелген.