Тауықтың мезгілсіз шақырғаны - жаман ырым

Құстарға қатысты халықтық болжамдар мен ырымдар

Қазақ дәстүрінде құстардың қимыл-қозғалысы мен үні ауа райын болжауға, сондай-ақ жақсылық пен жамандықтың нышанын аңғаруға көмектесетін белгі ретінде қарастырылған. Төменде кең тараған наным-сенімдер ықшам әрі түсінікті түрде берілді.

Ауа райына қатысты белгілер

  • Қарғалар топтанып, шуылдап ұшса, қыста күн суытады; ал жазда бұл — жамандықтың белгісі.

  • Құстар өзендегі не арықтағы суға шомылса, ауа райы өзгеріп, жаңбыр жауады; ал жер бауырлап ұшса, күн бұзылады.

  • Тауық ұясына ерте қонақтаса, ертеңіне жауын-шашын болады; бір аяғын бауырына алып ұзақ тұрса, күн суытады.

  • Тырналар дыбыс шығармай, тым жоғары ұшса, күн жылы болады.

Дыбыс пен бағытқа байланысты жорамалдар

Көкек үні

  • Оң жақтан естілсе — бай боласың.

  • Сол жақтан естілсе — сәтсіздікке ұшырайсың.

  • Алдыңнан естілсе — көп жыл ауырмай, денсаулығың жақсы болады.

Тауық шақыруы

Тауықтың мезгілсіз шақыруы — жаман ырым.

Ырым және қорғанышқа қатысты түсініктер

  • Үкі түнде ауылдың сыртынан шақырса, ауылда көп кешікпей өрт не қайғылы жағдай болады деп жорылған. Кей нанымда үкінің қауырсынын жұлып алып, бойтұмар етіп сақтаған адам қатерге ұшырамайды делінеді.

  • Үйдің төбесіне қарлығаш не көгершін ұя салса, бұл — жақсылықтың нышаны. Халық ұғымында мұндай құстар Алланың сүйіктісі деп құрметтелген.