Адуын қайсар мінез, темір білек, Шыдамай кей жігіттер шайқас тілеп
Қайсарлық пен ырғаққа толы дода
Бұл жолдарда көкпардың қым-қуыт тынысы, ер мінездің оты, ат пен адамға ортақ қуат суреттеледі. Додаға тайсақтамай кіретін жігіт, бұлшық еті темірдей шыныққан білек, ышқына ұмтылған тұлпар — бәрі бір сәтте бір арнаға құйылып, даланың кең тынысын ашып береді.
Адуын мінез, темір білек кей жігіттерді шайқасқа шақырғандай. Атты қамшылап, белін бекем буып, додаға тезірек кірсін деп, ысқыртып алға ұмтылдырады. Астындағы жылқы да осал емес: қағысып-соғысып, көкпарға тебініп жұрттың бәрі ұсталады.
Тақымға орай басып тартқан тұста серкенің көк еті жыртылардай. Пырақтар жұлқынып күш салады, ту ұстап аспанға ұшып кетердей делебесі қозады. Қамшы сауырдан сатырлап тигенде, тұлпарлар тұяқ тіреп ышқынады — даланың дүбірі дәл осы жерден басталады.
Көкпар — жай ғана тартыс емес, мінездің сыналар алаңы. Мұнда жүрек қызбай тұра ма? Мұнда намыс оянып, қайрат қайралады.
Даланың дауысы: айқай, дүбір, екпін
Жігіт ат үстінде топты жарып өтпесе, жеңіс жолы да ашылмайды. «Әнеки, көкпар кетті андыздаған» дегендей, серкені ала қашқан сәтте артынан дүбірлете қуған көптің екпіні үдей түседі. Мұндай кезде қан қызбай қалмайды: әр қимыл — тәуекел, әр бұрылыс — таразы.
Жігіттің қайраты
Тайсақтамай кірісу, топты жарып өту, серкені тақымға бекіту — көкпардағы ерлік өлшемі.
Тұлпардың тегеуріні
Қамшы тисе ышқынып, тұяқ тіреп шабытына мінген ат — доданың нағыз серігі.
Тойдың ілегі, халықтың мінезі
Жайлаудың ойы мен көгін айқай басып, көкпар тойдың ілегін алып кетеді. Бұл — тұтас бір қауымның тамырына біткен әдет, қанға сіңген қызу қасиет. Көкпардың қызған шағында қатал көрінер сәттер де болады, бірақ осы тартыстың өзінде халықтың өр рухы, тегеурінді мінезі, қайсар болмысы танылып тұрады.
…Көкпарда қазақ өзін сынайды. Әйтпесе, жұрттың делебесін қоздырар тартыс қарапайым ғана «лақ» атауымен өлшенер ме еді?