Ұжымның аты ұжым
Ұлт аспаптар оркестрі: бірлік пен үйлесімнің сыры
Ұлт аспаптар оркестрінің құрамында не жоқ десеңізші: қобыз, домбыра, сыбызғы, шаңқобыз, сазсырнай, жетіген… Құдайға шүкір, бәрі бар, бәрі жеткілікті. Бірақ ұжымның аты — ұжым: қалай болғанда да оны біреу басқаруға тиіс.
Кім басқаруы керек?
Кім? Қобыз ба? Әлде жетіген бе? Ақыл таразысына салсаңыз, бәрі де лайық: әрқайсысының өз жөні бар, өз мүмкіндігі бар. Алайда жабық, жасырын дауысқа салғанда, ешқайсысы оқ бойы озып шығып, басым дауыс жинай алмады.
Түйін: деңгейлес шеберлік — үйлесімнің байлығы, бірақ көшбасшы таңдауда күрделілік тудырады.
«Тұяқты тұяқ жібермейді» дегендей, бәрі өзара тең түседі. Тізеге басып, күш көрсетуге де болмайды: қобызды қойсаң — домбыра, домбыраны қойсаң — сыбызғы… әйтеуір біреуі ренжиді.
Шешім: дирижердің таяқшасы
Амал жоқ: бүкіл ұлттық оркестрді басқару дирижердің таяқшасына тапсырылды. Таяқша бірден мінез көрсетті. Бүгінде ол қазақ ән-күйіне еңбегі сіңген көне аспаптардың бәрін бір шыбықпен-ақ игеріп, бір арнаға тоғыстырады.
«Бүгінде ол қазақ ән-күйіне әбден еңбегі сіңген көне аспаптарды бір шыбықпен айдайды».
Қадыр Мырза Әли, «Ғибратнәмә» кітабынан