Тақырып бойынша дайындалу
Қазақстан тарихына дайындалу: тиімді тәсілдер мен әдеттер
Бұл пәнді біржақты «оңай» немесе «қиын» деу қиын. Кей оқушы тарихты сүйіп оқиды, ал кейбірі әр оқиғаны түсінуге қиналады. Кейде «даталар мен оқиғаларды болашақта қолданбаймыз, жаттаудың қажеті жоқ, бәрібір ұмытып қаламыз» деген пікір де кездеседі.
Дегенмен қарсыласуға уақыт жоғалтпай, оны тиімді жұмсаған дұрыс. Қазақстан тарихын оқу — міндет қана емес, өз болашағыңды түсінудің бір жолы. Өткенін білмеген адам болашаққа сенімді қадам баса алмайды. Басқа пәндердегідей, жоғары нәтиже ең алдымен дайындыққа байланысты. Ең маңыздысы — уақытты дұрыс бөліп, жүйелі жоспар құру.
Негізгі қағида
Тарихта нәтижені «көп оқу» емес, «дұрыс оқу» береді: түсініп оқу, құрылымдау, қайталау және жүйелі түрде тест шешу.
Дайындыққа арналған 9 кеңес
Түсінбей жаттамаңыз
Жауапты мағынасын түсінбей жаттау тест кезінде қиындық тудырады: сұрақтағы сөздер сәл өзгерсе, абдырап қалуыңыз мүмкін. Сондықтан материалды міндетті түрде түсініп, логикасын ұғынып барып меңгеріңіз.
Тақырып бойынша жүйелі оқыңыз
5–11 сынып оқулықтарын алып, тақырыптар бойынша кезекпен оқыңыз. Материал көбейген сайын ұсақ деректер ұмытылып кетуі мүмкін, сондықтан тек оқумен шектелмей:
- қысқаша конспект жазыңыз;
- схема құрыңыз, кесте сызыңыз;
- кезең ішіндегі себеп–салдар байланысын түсінуге мән беріңіз.
ҰБТ-да бейтаныс сұрақ кездессе, жалпы түсінігіңіздің арқасында дұрыс жауапты логикамен шамалап таба аласыз.
Дайындық уақытын нақты жоспарлаңыз
Белгілі бір мерзімде қандай тақырыптарды бітіретініңізді нақтылап қойыңыз. Мысалы, бір күнде 2–3 тақырыпты меңгеріп, кейін білімді бекіту үшін сол бөлімнен тест орындаңыз. Мұндай тәсіл тақырыпты ұзақ уақыт есте сақтауға көмектеседі.
Күн сайын дайындалуға дағдыланыңыз
Жүйелілік — ең үлкен күш. Күнде аздап болса да оқу ақпаратты бекітіп, оқу қарқынын үзбеуге көмектеседі.
Әртүрлі тест нұсқаларын жинап, күн сайын орындаңыз
Мектепте тапсырған тестілердің басқа нұсқаларын да тауып, тұрақты шешіңіз. Қанша көп нұсқа орындасаңыз, ҰБТ-да сонша көп таныс форматтағы сұрақтар кездеседі.
Жаңа жинақ тестілерін қолданыңыз
Жаңа тест жинақтарында сұрақтардың тұжырымы өзгертіледі немесе жауап нұсқаларының орны ауысады. Бұл сізді нақты емтихан форматына үйретеді.
Онлайн тестілерді де қосыңыз
Мысалы, «5+» сияқты онлайн тестілерді шешіп көріңіз. Сан түрлі форматпен жұмыс істеу жылдамдықты арттырып, қателерді тез байқауға көмектеседі.
Мүмкіндік болса, арнайы курсқа қатысыңыз
Курстарда материалды жүйелеп, кейбір дереккөздердегі қателерді түзетіп түсіндіреді. Сонымен қатар тест орталықтарымен байланысы бар курстар емтиханда кездесуі ықтимал сұрақ үлгілеріне көбірек бағыт береді.
Дата мен фактіні ассоциация арқылы есте сақтаңыз
Жаттайтын ақпаратты өзіңізге таныс оқиғалармен байланыстырыңыз. Мысалы:
Мысал 1
«Н.Ә. Назарбаевтың 1986 жылғы 17–18 желтоқсан оқиғаларына қатысқаны үшін жауапқа тартылған азаматтарды ақтау жөніндегі жарлығы қашан шықты?» деген сұрақтың жауабы — 1991 жыл. Оны «1991 жылы тәуелсіздік алдық, сондықтан Желтоқсан оқиғасына қатысқан азаматтар ақталды» деп байланыстырып есте сақтауға болады.
Мысал 2
«Желтоқсан оқиғасына қатысқан қанша адам комсомол қатарынан шығарылды?» — жауабы 787. Бұл санды да жеке ассоциация арқылы (мысалы, қайталанатын «7» санына назар аудару арқылы) есте сақтауды жеңілдетуге болады.
Қорытынды
Дайындықтың кілті — түсініп оқу, жүйелеу, тұрақты қайталау және көп нұсқалы тест тәжірибесі. Оқуда табыс тілейміз!