Қайын енең мен қайын атаңа бір сәлем
Жаңа өмірге қадам
Бір асу астың алдыңда, басыңа желек салынады. Қыз күннің қызығы артта қалып, алдыңнан бейтаныс өмір ашылады, жаңа үйдің табалдырығын аттайсың. Ендігі ұяң — осы шаңырақ. Осы жерде бақытты күндерің көбейсін.
«Келін» деген атқа ие болып, иіліп сәлем салатын сәт те келді. Ендеше, беташардың ақ тілегін бастайық: жаратқан жолыңды жарқын етіп, алдыңнан ырыс-береке мол ашылсын. Отауың кеңейіп, ордаң көбеюі — ең үлкен арманның бірі.
Ниет
Жаңа шаңыраққа береке, мол ырыс, татулық тілейміз.
Салт
Ата дәстүрін сыйлау — бақыт кемесіне мінгізер жол.
Тірек
Үлкеннің батасы, жақынның ықыласы — өмірдің сүйеніші.
Бата мен дәстүрдің берекесі
Ата-баба рухы желеп-жебесін, көңілдері разы болып демесін. Ата салтын ардақтасаң, құрметің қайтып, бағың ашылар. Бұл — ұрпаққа аманат, шаңыраққа шырақ болатын жол.
Өлі аруақтарға — бір сәлем
Келген үйің — қара шаңырақ. Бұл шаңыраққа бәрі жиналып, бірлікке ұйиды. Рухқа тағзым — тамырды тану, өткенге құрмет.
Әулетке танысу: үлкеннен кішіге дейін
Әулеттің үлкендеріне — бір сәлем
Үлкендер — бағыт берер темірқазық. Өмірдің талай жолын өткерген, жақсыны көріп, жаманнан сақтандырған ақыл иелері. Үлгілі, сыйлы келін болу — солардың үмітін ақтау.
Қайын ене мен қайын атаңа — бір сәлем
Ендігі ата-анаң — қайын енең мен қайын атаң. Білмегеніңді енең үйретсе, қажет кезде атаң сүйеу болар. Сыйлап өт, алдынан кеспе; жүректегі құрмет — үйдің берекесін көбейтеді.
Нағашыларға — бір сәлем
Нағашы жұрт — игілікті істің ұйытқысы, ел ішінде қадірі бөлек. Тойға шын көңілмен келіп, ақ тілегін арнаған жақындардың ниетін ұқ, сыйлы келін бола біл.
Жиендерге — бір сәлем
Жиен — еркелігімен етене, көңілі нәзік ел. Келсе әркез күліп қарсы ал, шайыңды беріп ерінбе. Ықылас — арадағы жылылықтың кілті.
Бөлелер қауымына — бір сәлем
Бөлелер — қуанышты бірге көріп, қиындықты бөлісер жақын. Сәлеміңді сыпайы салып, құрметіңді аямай, ортаға шаттықтың нұрын сеп.
Құдаларға — бір сәлем
Құдалық — мың жылдық сыйластық, күйеулік — жүз жылдық жарастық. Қыз берісіп, ұл алысып, екі әулет бір-біріне қадірлі болады. Құдаларға құрмет — ынтымақты тербеткен өнеге.
Қайын ағаларыңа, абысындарыңа — бір сәлем
Қайын ағалар — көштің басын тең ұстап, ініге пана болатын тірек. Абысын-ажын — үй ішінің берекесін келтірер жақын. Келгенде шайыңды қой, ықыласыңды білдір.
Қайын апаларыңа, жезделеріңе — бір сәлем
Қайын апа — бірлікке бастар ақылшы. Жезделер — көңілді көтеріп, берекені арттыра жүретін жанашыр. Сыйластық үзілмесін.
Қайын сіңілілеріңе — бір сәлем
Қайын сіңілі — үйдің еркесі, үміті. «Жеңгемді қашан көрем?» деп елеңдеп жүретін, ішкі сырын бөліскісі келетін жақын. Оларға мейірімің мен жылуыңды аяма.
Қайын інілеріңе — бір сәлем
Қайын іні — қолқанат, ақ көңіл ел. «Еркетай» деп атасаң, сені жаңбырға қалдырмас. Жақсы сөз — жақындықты бекітеді.
Қоғаммен жарасу: көрші мен дос
Көршілерге — бір сәлем
Көрші ақысы — өмірде сұралатын хақ. Көршімен тату бол: кейде ағайыннан да жақын. Қатал жол салма, сыйластықты сақта — береке солай көбейеді.
Жан жолдасыңның достарына — бір сәлем
Достың да досы бар: кейбірі үлкен тірек, үлкен нар. Үйің достарға толып, көңіл аман болсын. Олар келсе күлімде, қабағыңды түйіп түңілме — достық әлемді ажарландырады.
Жолдасқа адал жар, ұрпаққа аяулы ана
Аққуды аңсағандай арман қуып, бүгінге жеткенге шүкір. Сыртыңнан сүйсініп, жүрегі лүпілдеп тұрған жарың бар. Аяулы жар бол, ардақты ана бол, жолдасыңа тірек бол. Қиналғанда дем беріп, ашық, сара жол таба біл.
Жолдасыңа — бір сәлем
Ынтымақты ұйыт, мейірімді көбейт. Үй ішіндегі тыныштық — екеуіңнің де еңбегіңмен келеді.
Қорытынды тілек
Айтар ақылды шамамызша жеткіздік: саған тыныштық пен береке тілейміз. Ибалы мінез — келіннің көркі; бетін ашқан жан да ыстық. Ақылдың қуатын арттырып, барған жеріңе жылу сыйла.
Өзіме де — бір сәлем
Сөздің соңын сәлеммен түйейін: ниетіміз ақ, тілегіміз түзу болсын.