Бір күндерде өгіз бен есек жолдас болып, ауыл маңында бірге жайылып жүріпті
Өгіз бен есек туралы ғибрат
Ауыл маңында бірге жайылып жүрген екі жолдастың бір қателігі қалай үлкен кесапатқа ұласатынын баяндайтын қысқа хикая.
Оқиға түрі
Ғибратты әңгіме
Жолдастық және жасырын бақ
Бір күні өгіз бен есек жолдас болып, ауыл маңында бірге жайылып жүреді. Кезекті бір жайылымда екеуі оңашалау жаққа шығып кетіп, ағашы қалың, саясы мол бір бауға кіріп алады. Баудың іші жайқалған шалғын: екеуі де көк шөпке сылқия тойып қалады.
Сақтық пен қыңырлық
Қарны тойған соң есек бақырып, көңіл көтергісі келеді. Сол ниетін байқатқанда өгіз оны тоқтатпақ болып: «Ақырма. Біз бұл баққа ұрланып кіріп тұрмыз, дыбыс шығарма» дейді.
Бірақ есек көнгісі келмейді: «Қарын тойған соң ақыру керек, сонда тоғың басылады. Одан артық не бар?» деп қасарысады.
Өгіз қайта-қайта «Қой, қой!» деп тоқтатса да, есек тыңдамайды. Ақыры шыдамай, бау ішін жаңғырта ащы даусымен қайта-қайта бақырып жібереді.
Салдары: бір дауыстың құны
Есектің даусы баудың ішін жаңғыртқанда, бағбан дереу жетіп келеді де, өгіз бен есекті ұстап алады. Ол ашуға булығып: «Есірген екенсіңдер, көрейін күштеріңді!» дейді.
Есекке тигені
Есекті тас диірменге жегіп, көп машақатқа салады. Күнұзақ айналған ауыр еңбек оның «көңіл ашу» ойының өтеуіне айналады.
Өгізге тигені
Өгізді сойып, етін қақтап, сорпа-суға жаратады. Сақтық айтқанымен, оның ғұмыры қасындасының қыңырлығынан үзіледі.
Сөйтіп, есектің есерлігінен өгіз ажалға ұшырайды, ал есектің өзі ауыр азап шегеді.
Қорытынды ғибрат
Бұл әңгіме сақтықты әлсіздік деп емес, ақылдың белгісі деп тануды еске салады. Кейде бір ғана орынсыз сөз, бір ғана артық қылық айналаңдағының тағдырына да әсер етеді.
Ойға қалдыратын сұрақ
Сен өз «көңіл ашуыңды» таңдағанда, қасыңдағы адам қандай құн төлеп кетуі мүмкін?
Түйін: қысқа ләззат кейде ұзақ жазаға айналады.