Мейрамхана дайын
«Ұзату тойын жасауға қанша кетеді?» деп ойлап жүрген қыздар мен олардың ата-аналарына арнап, 7kun сайты қыз ұзату тойының шамаланған бюджетін есептеп көріпті. Сол есепті ықшамдап, түсінікті етіп сіздермен бөлісуді жөн санадық.
Қазақ өмірінде «бәс» көп айтылады: несие, букмекер және той. Алғашқы екеуі табыс пен тұрмыс деңгейіне тәуелді болса, тойға келгенде көбіне есептен бұрын «ұят» жүреді. Жақыныңның қуанышына қанша үлес қоссаң, ертең өз қуанышыңда да сондай сый-құрмет қайтады деген түсінік бар.
Бірақ той түрлерінің ішінде «өзін-өзі өтемейді» деп жиі айтылатын салтанаттың бірі — қыз ұзату. Дегенмен алдын ала уайымға берілмей, есеп-қисапты байыппен жоспарлауға болады.
Шынайы мысал ретінде жақында ата-ана шаңырағынан ұзатылған Гүлжанның тәжірибесіне сүйендік. Төмендегі баға-аралықтар — Алматыдағы орташа нарыққа жақын шамалар.
1) Той өтетін орын: мейрамхана
Үлкен ұзату тойлары көбіне мейрамханада өтеді. Егер ақшасын нақты санап, келісімді анық жасасаңыз, артық жүйке мен күтпеген шығын азаяды. Алматыда бір орынның бағасы шамамен 5 000 теңгеден басталып, 20 000 теңгеден асады.
Гүлжан ұзатуын «Салтанат» мейрамханасында өткізген. Қонақ саны көбейген сайын жеңілдік те артуы мүмкін. Олар бір орын құнын 5 000 теңгеге келіскен.
Дастархан мәзірі және қосымша шығындар
- Әр қонақ үшін 5 000 теңгеге: 4 түрлі салат, 2 түрлі тіскебасар, бауырсақ кірген.
- Сусын мен ет бөлек есептелген.
- 150 адамға ата-анасы бір сиырдың етін алдырған, сусынды адам басына 2–3 литрден есептеген.
- Жеміс-жидек пен самсаны үйден дайындап әкелген, тортқа бөлек тапсырыс берілген.
2) Асаба және мерекелік бағдарлама
Тойдың жүрегін ұстап тұратын адам — асаба. Асабаны дұрыс таңдасаңыз, бағдарламаның басым бөлігі өз ретімен жүреді.
Гүлжан тамаданы таныс арқылы 150 000 теңгеге жалдаған. Мұнда «таныстың» рөлі айтарлықтай.
Алматыдағы орташа баға
- Жаңадан бастаған асаба
- 40–50 мың
- Орташа деңгей
- 80–100 мың
- Шоу-бағдарлама қоса
- ≈ 2 000 $
Ұзату шоу-бағдарламасы нені қамтуы мүмкін?
- Қызды сән-салтанатпен мейрамханаға алып кіру
- Үлкен өмірге шығарып салу рәсімдері
- Арнайы қыз-жігіттер, жеңгелердің сыңсу айтып қоштасуы
Дегенмен негізгі бағытты анықтайтын — асабаның шығармашылық шеңбері мен жүргізу мәдениеті.
3) Шақырту қағаздары және фотосессия
«Ұзату тойымыздың құрметті қонағы болыңыз» деген шағын шақыртудың бағасы шамамен 70 теңгеден басталады. Қалыңдықтың суретімен безендірілген, арнайы әрленген шақыртулар 150–200 теңге аралығында.
Фотосалондарда ең көрікті орындарда түсірілетін фотосессия құны әдетте 30 000–100 000 теңге аралығында болады.
Гүлжанның практикалық кеңесі
Тойға шақырылғандардың бәрі бірдей ең жақын адамдар емес, «жақсы таныс» деңгейінде болуы мүмкін. Суретіңіз басылған қымбат шақырту 150 үйде шашылып қалмасын десеңіз, жақындарыңызға — әрленген нұсқа, ал өзгелеріне — қарапайым нұсқаны жіберуге болады. Бұл әрі тиімді, әрі ешкімнің көңілін қалдырмайды.
4) Қалыңдық дайындығы
Ұзату көйлегі
Көйлекті сатып алуға да, жалға алуға да болады. Жалға алу бағасы көбіне 40–50 мың теңгеден басталып, 70–100 мың теңгеге дейін барады. Сатып алу шамамен 80–90 мың теңге болуы мүмкін. Ең дұрысы — көңіл мен қалтаңыз үйлескен нұсқаны таңдау.
Қалыңдық киімі мен аксессуарлар
Қалыңдықтың киім-кешегіне де едәуір қаржы кетеді. Мысалы, қыстық жақсы тонның өзі шамамен 100 000 теңге тұруы мүмкін.
Гүлжан тоннан бөлек әртүрлі мерзімге арналған 4 киім, 3 түрлі етік, бірнеше аяқ киім және ұсақ-түйекті қоса есептегенде шамамен 200 000 теңге жұмсаған.
5) Жасау (жас отауға қажет дүние)
Жасаудың жөні бөлек. Жас отаудың бөлмесіне арналған негізгі жиһаз — керует, шкаф, тумба, айнасы бар үстел және орындықтар — шамамен 300 000 теңге болуы мүмкін. Бұған қосымша кілем-текемет, көрпе-төсек те кіреді.
Сонымен қатар құда көрпе мен құдағи көрпе міндетті саналатын отбасылар бар. Оны екі жолмен дайындауға болады: мақтасын бөлек сатып алып тіктірту немесе дайын күйінде алу. Дайын түрі шамамен: құда көрпе — 8–10 мың, құдағи көрпеше — 5–6 мың теңге.
Шамаңызға қарай ыдыс-аяқ та қосылады.
Қысқаша қорытынды
Қонақ саны 150 адам болса, негізгі баптар — мейрамхана, ет пен сусын, асаба, шақырту, фото/видео, қалыңдық киімі, жасау — бюджетке ең көп әсер етеді. Тойдың да берері бар, алары бар: біреулер екі күндік құдалыққа бар тапқанын жұмсап, кейін несие төлейді; біреулер екі жақтан түскен ақшаны мейрамханаға төлеп, той есебін шамамен тең жабуға тырысады.
Қыз ұзату — оңай шаруа емес. Кейде «ата-анама салмақ түсірмей-ақ қойсам ғой» деген ой да келеді. Бірақ ата-анаңның ақ батасын алып, сән-салтанатпен ұзатылу — көп қыздың арманы.
«Тойдың болғанынан боладысы қызық» дейді ғой: қанша дайындалсаңыз да, бір күнде өте шығатын мерекенің әсері ұзаққа қалады. Гүлжанның айтуынша, дәл сол естеліктер көп шығынды ақтап жіберетіндей көрінеді.
Өмірдің ең қызықты сәттері ақшамен өлшенбейді. Ал өз қуанышыңыз үшін қанша қаражат жұмсау — өз еркіңізде. Көп нәрсе жоспарға, тапқырлыққа және, әрине, туыстар санына байланысты.