Оразаны бұзбайтын нәрселердің біршамасы мыналар
Оразаны толық сақтау: парыз, мәкрух және муфситтерді білу
Оразаны бұзбайтын, бірақ сауабын азайтатын істерден де сақтану керек. Өйткені ораза тұтқан адамға уәде етілген үлкен сауапқа жету үшін тек сыртқы шарттарды орындау жеткіліксіз; оразаның мәнін сақтайтын әдептерге де көңіл бөлу қажет.
Жалпы кез келген ғибадатты орындағанда, сол ғибадаттың парыздарын, уәжіптерін, сүннеттерін, мәкрухтарын және муфситтерін (яғни бұзатын нәрселерін) білу маңызды. Бұлар ескерілмесе, ғибадат толық болмай қалуы мүмкін; тіпті адам ғибадат жасадым деп ойлағанымен, ол іс бұзылып, ғибадат болудан шығып кетуі ықтимал.
Оразаның негізгі шарты
Оразаның парыздарының бірі — оразаның бастапқы уақытынан соңғы уақытына дейін (күн шыққаннан күн батқанға дейін) оразаны бұзатын нәрселерден тыйылу. Осы аралықта ішіп-жеу орын алса, ораза бұзылады. Сондықтан оразаны бұзатын және бұзбайтын жағдайларды жақсы білу қажет.
Оразаны бұзбайтын жағдайлар
Төмендегі жағдайлар оразаны бұзбайды:
- 1Ораза екенін ұмытып, бір нәрсе жеп-ішу.
- 2Ауызға келген құсықты, бастан мұрынға келген сұйықты, сілекейді (қақырықты) жұту.
- 3Йод, май, сүрме жағу (түсі не иісі түкірікте немесе зәрде сезілсе де).
- 4Оттегі түтігі арқылы жасанды ауа беру.
- 5Оразаны бұзуға ниеттеніп, бірақ іс жүзінде бұзбау.
- 6Қаламай, ауыз толтырып құсу.
- 7Ауызға, мұрынға, тамаққа шаң, түтін немесе масаның кіріп кетуі.
- 8Өзі қалап, қинап біраз құсу.
- 9Көзге дәрі тамызу, ылғалды линза тағу.
- 10Ғайбат айту (оразаны бұзбайды, бірақ харам; сауабын азайтады).
- 11Ұйқыда жүніп болып қалу.
- 12Тіс шұңқырына дәрі қою (дәмі ауызда немесе тамақта сезілсе де).
- 13Гүл иісін және одеколон иісін иіскеу (бірақ одеколонды мұрынға тартып жіберсе, ораза бұзылады).
- 14Укол салдырмай тіс жұлдыру.
- 15Жұтпай, тамақтың дәмін тату.
- 16Сақтанса да басқа адамның темекі түтінінің ауызға не мұрынға кіріп кетуі.
- 17Тіс жұлдырғанда қанды түкіру; егер жұтылғаны түкіріктен аз болса, ораза бұзылмайды.
- 18Ауыз шайғаннан кейін қалған ылғалды түкірігімен бірге жұту.
- 19Қан алдыру.
- 20Құлаққа су кету.
- 21Ояу кезде қарап, жүніп болу.
- 22Мисуак қолдану.
- 23Тістердің арасында сәреден қалған ноқаттан кіші нәрселерді жұту.
- 24Ғұсыл алу, душқа түсу.
- 25Сау теріге дәрі, крем сияқты жағылатын заттарды жағу.
- 26Имсактан бұрын жараға жағылған сұйық дәрінің, имсактан кейін теріге сіңуі.
Қорытынды: жоғарыдағы тармақтардың ешқайсысы оразаны бұзбайды.
Оразаның сауабын жоятын бес нәрсе
Оразаны бұзбайтын, бірақ сауабын азайтатын істерден де алыс болу қажет. Ораза тұтушыларға уәде етілген үлкен сауапқа жету үшін хадис шәріптерде ескертілген мына мәселелерге ерекше мән берген дұрыс.
Хадис мазмұны бойынша
«Бес нәрсе оразаның сауабын жояды: өтірік айту, сөз тасу, ғайбат айту, (бөтен әйелге) құмарлықпен қарау және өтірік ант ішу.»
Ескерту: Ғайбат оразаны бұзбайды, бірақ харам. Ол оразаның сауабын азайтады.
Тағы бір ескертуде: «Ғайбат айтқан адамның оразасы ақиқатта ораза емес», яғни адам ораза қарызынан құтылғанымен, уәде етілген сауапқа толық қауыша алмауы мүмкін.
Ықылас пен тілдің тазалығы
Пайғамбарымыздың мына дұғаны жиі айтуға кеңес бергені жеткізіледі:
«Ей, Раббым! Тілімді жалғаннан, көңілімді (жүрегімді) күпірліктен, амалымды риядан, көзімді қиянаттан тазала және сақта! Көңілден өткендер Сенен жасырын емес».
Сондықтан ораза тұтқан адамның риядан (ел көрсін деген ниеттен) алыс болып, тек Аллаһ разылығын көздеуі қажет.