Жер ананың сұлу қыздары
Жер ананың сұлу қыздары
Ертеде Жер ана дүниеге екі сәби әкеледі. Екеуі дүниеге келгенде, Жер ана біреуіне Ай, екіншісіне Күн деп ат қояды. Жер ана қос аруды мәпелеп, алтын бесікте бірдей тербетіп өсіреді. Осылайша екі ару күннен-күнге есейе береді.
Алайда олар өскен сайын бір-біріне сүйіспеншілік емес, бірте-бірте іштарлық пен жеккөрушілік ұялайды. Күн де, Ай да жиі айнаға қарап, өз сұлулықтарын тамашалаумен әуре болатын. Олардың арасындағы алауыздықтың түп төркіні де дәл сол сұлулық еді: екеуінің де көкейінде қайта-қайта бір сауал туатын — «Кім сұлу?»
Ай ару Күннің жарқылын жақтырмайтын. Күн шықса, бүкіл әлем нұрға бөленіп, тіпті Айдың өзі де жарқырап кететіндей көрінетін. Сондықтан Ай өзіне орын қалмайтындай сезініп, іштей күйзелетін.
Айдың өтініші
Екеуі тіл табыса алмайтынын түсінген Ай бір күні анасы Жерге келіп: «Анашым, мен Күнмен бірге тұра алмаймын. Екеуімізді екі жаққа бөліп тастауыңызды өтінемін» — дейді.
Жер ана бұл сөзге қатты ашуланып, Айға рұқсат бермейді. Бірақ сырттай қатал көрінгенімен, іштей қайғырып, жас қыздарының болашағына алаңдайды. Ең қорқыныштысы — қос сұлуының бір-бірінен біржола ажырап кетуі еді.
Жараланған сұлулық
Ай Күнге барып: «Екеуіміз екі бөлек жандармыз. Мұны анамыз Жерге түсіндіру керек. Біз ешқашан тіл табыса алмаймыз» — дейді.
Күн де қалыспай: «Демек, мен сенен сұлу екенімді мойындап, менен бөлініп кетпексің ғой?» — деп тіл қатады.
Ашуға булыққан Ай ерегісіп, сөзден сөз шығып, дау күшейе береді. Сол сәтте ашуланған Күн Айдың әдемі бетін тырнап жібереді. Айдың жүзі ауыр жараланып, теңбілденіп қалады.
Мұны көрген Ай қатты қайғырып, көз жасы көл болады. Сұлулығынан айырылған Ай анасының рұқсатынсыз алысқа кетіп қалады. Күн қанша іздеп, кешірім сұрағысы келсе де, Айды таба алмайды. Ал Ай болса, түрінен ұялып, Күннен қашып жүреді.
Екеуі енді кездеспейтін болды
Апалы-сіңлі қанша тырысса да, бірге бола алмайды. Енді бәрі тым кеш еді. Сол күннен бастап екеуі бір-бірін ешқашан көрмепті: Күн ұйқыға кеткенде Ай шығады, Ай ұйқыға кеткенде Күн шығады.
Түйін
Бұл аңыз бізге бір нәрсені ескертеді: туған бауырға қамқор болмасақ, бір күні араға өкпе түсіп, кейін қайта табысу қиынға соғуы мүмкін.