Атырау қаласы
Сүйікті Атырауым
Әр адамға өзінің кіндік қаны тамған жер ыстық. Ауылда туған жанға, қанша жерден көрікті, думаны үзілмейтін қала көрінсе де, өз ауылы қымбат болады. Мен үшін кіндік қаным тамған жер — Атырау. Мен оны ешқайда айырбастамаймын, ешбір мекенге теңемеймін.
Атырау — мақтауға лайық қала. Жайығында балығы тулаған, мұнайы қайнаған, талай дана, ақын, дарын дүниеге келген киелі өлке. Біз Махамбет, Исатай, Фариза секілді біртуар тұлғаларымызды мақтан етеміз.
Түйін
Атырау — табиғаты мен қазынасы қатар өрілген, рухы биік тұлғалар түлеген, бүгінгі күні де жаңарып, көркейіп келе жатқан қала.
Қаламыз жылдан-жылға көркейіп, адам танымастай өзгерді. Халқында қазақы мінез бен иіс бар: қонақжайлық, тіл мен дінге деген құрмет осы өңірдің болмысына сіңген. Атырау Жайық өзені арқылы Еуропа мен Азияға бөлінеді. Түнгі Атыраудың келбеті ерекше әсер қалдырады.
Атырауым — жасай бер! Атырауым — жайнай бер!
Атырау — мұнайлы өлке, қазыналы қала
«Әркімнің туған жері — Мысыр шаһары» деген сөз бекер айтылмаған. Қасиетті де киелі, қазыналы өлке — Атырау менің ата-бабамның мекені. Атырау қаласы — облыс орталығы. Ол Каспий теңізінің жағасынан қырық шақырым жерде, Жайық өзенінің тармақтала біткен атырауын алып жатыр.
Бүгінде қала көркейіп, өзгерісі көз сүйсіндіреді. Әсіресе мереке күндері гүл, жалауша, шамдармен безендірілген көшелер туған өлкенің сәнін арттыра түседі. Туған жердің әрбір тасы — қасиетті.
Қала тынысы
Көшелер мен жолдар жаңарып, жаңа құрылыстар бой көтерді. Тұрғындар жаңа пәтерлерге қоныстанып, қала келбеті айқын жаңарды.
Көпұлтты татулық
Құтты мекеннің гүлденуіне сан алуан ұлт өкілдері тату өмір сүріп, еңбек етеді. Бұл — бірлік пен өзара құрметтің айғағы.
Қазақ халқы — қонақжай, бауырмал, ақкөңіл халық. Талай қиын кезеңде өзгеге пана болып, қол ұшын соза білген. Үлкендеріміздің естелігі — соның дәлелі: соғыс жылдарында тағдыр айдаған жұртқа үйінің есігін ашып, бір үзім нанын бөліскен.
Татулық — өркендеудің шарты
Қазақстандағы бейбітшілік пен бірлік — ортақ құндылық. Бірін-бірі сыйлау, тіл мен салт-дәстүрді білуге ұмтылу қоғамды нығайтады, ал татулық — болашақтағы гүлденудің маңызды талабы.
Мектеп өмірінде де көпұлтты бірлік сезіледі: түрлі ұлт өкілдері бір сыныпта тату оқып, білім алады. «Тіл — татулық тірегі» атты фестивальде оқушылар қазақша ән айтып, өлең оқып, ортақ құрмет пен ықыласты көрсетті.
Қаланың көрікті орындары мен рухани кеңістігі
Қаланың зәулім үйлері мен сәулеті көз тартады. Тұрғындар саны да жыл сайын артып келеді. Маған ерекше ұнайтыны — Исатай–Махамбет алаңы. Мұнда халық демалатын орындар, гүлзарлар мен субұрқақтар бар, мейрам сайын мерекелік шаралар өтеді.
Махамбет рухы
Алаңдағы тастарға қашалған Махамбет жырлары ерлікке жігер береді. Жыр жолдарын қайта-қайта оқи жүріп жаттап та алдым. Ол сөздер кеудеме намыс пен батылдық ұялатады.
Алаң маңында Иманғали мешіті орналасқан: намаз оқитын залдар, Құран оқитын бөлме, медресе, кітапхана және дәрет алатын орындар қарастырылған. Ал алаңның арғы жағында Успен соборы (православ шіркеуі) бар. Бұл — қаланың діни кеңістігіндегі өзара құрметтің бір көрінісі.
Мектепке қарай жүргенде академик Қаныш Сәтбаевтың ескерткіші тұрған алаңнан өтемін. Ол жерде де субұрқақ пен демалатын орындар бар. Қаланың орталық даңғылында Сұлтан Бейбарысқа арналған ескерткіш орнатылған, ал 2000 жылы даңғылға Бейбарыс есімі берілген.
Тарихпен сабақтастық
Өлкелік тарихи-өлкетану мұражайы мен Ш. Сариев атындағы өнер мұражайы өткенді түсінуге жол ашады. «Тарихты білмей, қазіргі жағдайды тану да, келешекті болжау да қиын» деген ойдың мағынасы осындай орындарда айқын сезіледі.
Қалада қауіпсіздік үшін жаяу жүргіншілер өткелдері салынып, қозғалыс мәдениеті жақсара түсті. Абай алаңы маңында қонақ үй, жаңа ғимараттар бой көтеріп, қаланың жаңа тынысын танытады.
Ірі спорт нысандарының бірі — мұз айдыны сарайы. Ол Ғабдол Сланов атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапхананың қасында орналасқан және Халық Қаһарманы Хиуаз Доспанованың есімімен аталады. Мұнда мұз алаңы, көрермен орындары және спортшыларға қажет бөлмелер қарастырылған.
Атырау — екі құрлыққа ортақ қала
Атырау — Еуропа мен Азия құрлықтарының шекарасындағы әсем қала. 1991 жылға дейін қала Гурьев деп аталып, кейін тарихи атауы Атырауға ауыстырылды. Бүгінде ол теңіз маңындағы ірі қалалардың біріне айналды.
Қала арқылы Жайық өзені ағып өтеді. Жайық Атырауды Еуропа және Азия аймақтарына бөліп тұрады. Тарихи тұрғыда қала өзен жағасында қалыптасып, кейін аумағын кеңейтті.
Экономика тірегі
Балық шаруашылығы мен мұнай өндірісі ерте кезден қарқын алып, кейін қала ғана емес, ел экономикасының ірі салаларына айналды.
Инфрақұрылым
Қоғамдық көлік жүйесі дамыған. Әуежай, авто және теміржол инфрақұрылымы қатынасты жеңілдетеді.
Атырау климаты шұғыл континенттік: жазы өте ыстық, қысы ызғарлы. Қатты жел мен шаңды дауылдар да кездеседі. Соған қарамастан, қала өмірі қарқынды.
Мәдени-танымдық орындар жеткілікті: тарихи-өлкетану мұражайы, өнер мұражайлары, драма театры, филармония жұмыс істейді. Білім беру саласында да мүмкіндіктер мол: университеттер, институттар, колледждер жас мамандарды дайындайды.
Қаланың мақтанышы
Жайық бойындағы жаяу жүргіншілер көпірі Атыраудың ерекше нышандарының біріне айналды және рекордтар тізіміне енгені айтылады. Ал XIX ғасырда салынған православ шіркеуі — қаланың ең көне сәулет ескерткіштерінің бірі.
Атырау бүгінде заманға сай өркениетті шаһарға айналды. Бұл үрдісті сақтау — тек биліктің міндеті емес, әрбір тұрғынның ортақ парызы. Өйткені адам туған жерімен көрікті.
Дәл осы қалада менің балалық шағым өтуде. Мен өзімді елімнің бір бөлшегі, оның бүгіні мен болашағы ретінде сезінемін. Мен үшін ең үлкен бақыт — туған жерімнің бар болуы: жанға сая болған ару қалам, Атырау!
Мәтін редакцияланып, тыныс белгілері мен грамматикасы түзетілді.
Тақырыптық бөлімдер оқуға жеңіл болу үшін құрылымдалды.