Еңбек - адамға өзінің тұтынушылығын қамтамасыз етуге қажетті бүкіл заттар жиынтығын жасайтын адам әрекетінің негізгі формасы
Еңбектің мәні
Еңбек — адамның тұтынушылығын қамтамасыз ету үшін қажетті материалдық игіліктердің бүкіл жиынтығын жасайтын адам әрекетінің негізгі формасы. Ол адамның өмірін ұйымдастыратын тұрақты іс-әрекет қана емес, сонымен бірге күнделікті қажеттіліктердің өндірістік негізі болып табылады.
Өндіру
Тіршілікке қажет заттар мен құралдарды жасау арқылы адам өз өмірінің материалдық тірегін қалыптастырады.
Ұйымдастыру
Еңбек тәртіпті, жауапкершілікті және мақсатқа бағытталған әрекетті бекітеді.
Адамның қалыптасуындағы шешуші күш
Еңбек адамның қалыптасуында шешуші рөл атқарады: ол сана, сөйлеу және адамдармен қарым-қатынас жасау қабілеттерін дамытатын маңызды факторлардың бірі. Адам еңбек арқылы табиғатқа әсер етіп, оны өзгерту мүмкіндігін кеңейтеді.
Техникалық жарақтану және дағдылар
Еңбектің техникалық жарақтану деңгейі мен еңбек дағдыларының қалыптасуы тұлғаның дамуына тікелей ықпал етеді. Бұл үдеріс еңбекке бейімділік, тұрақты әдет, сондай-ақ еңбекқорлық пен жауапкершілік сияқты қасиеттерді орнықтырады.
Еңбектің әлеуметтік сипаты және өндірістік қатынастар
Еңбек — тек жеке әрекет емес, оның айқын әлеуметтік сипаты бар. Еңбектің тарихи даму сатылары еңбек процесінде адамдар арасында орнығатын байланыстарға тәуелді. Бұл байланыстар еңбек өнімдерін өндіру, бөлу және тарату тәсілдеріне әсер етіп, қоғамдағы әлеуметтік қатынастар жүйесінің өзегін құрайтын өндірістік қатынастарды қалыптастырады.
Үдеріс
Еңбек барысында өзара әрекет пен рөлдер бөлінісі қалыптасады.
Өнім
Нәтиже тек өндірілмейді, сонымен бірге қоғам ішінде таратылады.
Жүйе
Тарату тәсілдері әлеуметтік қатынастардың құрылымын айқындайды.
Адам экологиясы және өмір сүру жағдайын бағалау
Адам экологиясы тұрғысынан еңбек әрекетін талдау, сондай-ақ әртүрлі табиғи және әлеуметтік-экономикалық жағдайларда еңбектің түрлерін және олардың ерекшеліктерін білу тұрғындардың өмір сүру жағдайын бағалауда ерекше маңызды. Себебі еңбек — демалыс пен тұрмыспен қатар, адамның өмір сүруіндегі негізгі элементтердің бірі.
Неге маңызды?
- Еңбек жағдайы денсаулыққа, шаршауға және қалпына келуге тікелей әсер етеді.
- Еңбек түрі мен қарқыны күн тәртібі мен өмір салтын айқындайды.
- Әлеуметтік-экономикалық орта еңбек мүмкіндіктері арқылы адамның әлеуетін ашады немесе шектейді.