Менің қолымда кітап

Кітап — адамға серік, ойға айна

Кітап оқығанды жақсы көретін адам — бақытты адам. Ол ақылды да мейірімді, сенімді достардың ортасында жүреді. Ең үлкен досың — кітап.

Кітап — шебер ұстаз, тілсіз мұғалім. Ол жан айнасы секілді: кітапқа қарап ойыңды да, бойыңды да түзеуге болады. Оқып отырып оғаш мінезіңді, ерсі қылығыңды байқап, өз-өзіңді реттеуге үйренесің. Айналаңдағы адамдарға адал мейіріммен қарау, қателікті дер кезінде аңғару — кітап беретін тәрбиенің бір бөлігі.

Кітаптың құрылымы: нені көреміз, нені танимыз?

Мектеп табалдырығын аттағалы бері сендер көп нәрсені білдіңдер, таныстыңдар, оқыдыңдар. Енді кітап туралы және кітаптың құрылымы туралы қысқаша әңгімелесейік.

Мұқаба

Ең алдымен біз кітаптың мұқабасын көреміз. Мұқабаның негізгі қызметі — кітап беттерін жыртылудан, бүлінуден қорғау. Сонымен бірге мұқабада кітаптың атауы, авторы сияқты маңызды мәліметтер беріледі.

Егер мұқабада суреттер болса, ол кітаптың мазмұнын шамамен аңғаруға көмектеседі: шытырман оқиға ма, әлде ертегі ме — алғашқы әсер осы жерден басталады.

Алғашқы бет: автор, тақырып, басылым деректері

Кітапты ашқанда алғашқы беттерден мына мәліметтерді біле аламыз:

• Кітапты кім жазғанын (авторын)
• Тақырыбын және атауын
• Бұл шығармаға суретті кім салғанын (иллюстраторын)
• Қай қалада, қай баспадан, қай жылы жарық көргенін

Алғысөз

Кейде оқырманға арнап жазушы өз шығармасы туралы бірнеше сөз айтады — бұл алғысөз. Алғысөзді автордың өзі де, кітап туралы пікір білдіргісі келген басқа адам да жазуы мүмкін.

Мазмұны

Кітаптың соңғы беттерінде көбіне мазмұны беріледі. Ол кітаптың неше бөлімнен тұратынын көрсетеді. Егер кітап бірнеше автордың жинағы болса, әр шығарманың атауы мен орналасқан бетін осы жерден тез табасың.

Қағаздың тарихы және кітап басудың маңызы

«Кітап неден жасалады?» деген сұраққа жауап іздесек, өткенге көз саламыз. Ерте кезде адамдар тасқа қашап, малдың терісіне немесе қайыңның қабығына жазған. Адамзатқа ыңғайлы, ұзақ сақталатын, күн мен ылғалға төзімді материал қажет болды. Осылайша дүниеге қағаз келді.

Қағазды ойлап табу — адамзат тарихындағы үлкен жетістік. Ал кітап басу өнерінің ашылуы қоғамның алға басуына ерекше ықпал етті. Орыс жазушысы Максим Горький кітап басудың маңызын жоғары бағалап, оның адам өміріне баға жетпес өзгеріс әкелгенін айтқан.

Қағаз қалай жасалады?

Қағаз негізінен ағаштан жасалады. Бірақ ағашты ақ қағазға айналдыру үшін көп еңбек қажет. Сондықтан кітап — өте құнды дүние.

Кітапты ұқыпты ұстау ережелері

Кітап өте нәзік: ол судан, оттан және лас қолдан қорқады. Кітапты ұқыпты ұстасаң, оны ұзақ жылдар бойы сақтауға болады. Тіпті ескі кітаптарды қолға алып көрудің өзі қызықты: әр басылым — өз дәуірінің ізі.

• Таза қол

  Оқуды бастамас бұрын қолыңды таза ұста.

• Судан қорға

  Кітапты су төгілетін жерге жақын қойма.

• Бүктеме

  Беттерін бүктеме, бетбелгі қолдан.

• Оттан алыс

  Кітапты жылу мен от көзінен аулақ ұста.