Менің ана тілім - қазақ тілі
Жұмажанов Абылай, 5-сынып
№40 орта мектебі, Қарағанды қаласы
Жетекшісі: Мұқышева М. К.
Ел боламын десең – бесігіңді түзе!
Барша ұлтты бауырына басқан бауырмал қазақ халқы татулық пен достықта өмір сүруді ежелден серік еткен. Қазақстан – өз ұлты, халқы, діні, тілі, мәдениеті, тарихы, салт-дәстүрі бар құдіретті де қасиетті ел.
Тарихқа үңілсек: «Кеше кім едік, бүгін кімбіз, ертең кім боламыз?» деген ой – туған елінің өткені мен келешегіне көз жіберген әрбір азаматтың жүрек түкпіріндегі сауал.
Менің елім – Қазақстан Республикасы. Менің ана тілім – қазақ тілі. Мен – туған елімнің ұрпағымын, болашағымын. Әр адамның өз туған елі, жері, Отаны бар. Дегенмен, тарихта Отаны жоқ халықтар да болғаны белгілі. «Отансыз адам – ормансыз бұлбұл» деген сөз бекер айтылмаса керек.
Тәрбие – елдіктің тірегі
Ел болу – өз алдына тәуелсіз, егеменді мемлекет болып, білімді әрі сауатты ұрпақ тәрбиелеу. Қазақ халқы – қонақжай, ақкөңіл, қолы ашық, жанашыр халық. Отбасындағы бала тәрбиесіне де ерекше мән берген.
Дәстүрлі тәлімнің өзегі
- Баланы шешендікке, сөз қадірін тануға баулу.
- Әділ болып, «қара қылды қақ жарар» туралыққа тәрбиелеу.
- Ауыз әдебиетін тыңдап, жыраулардың жырынан рухани нәр алу.
Қазір, менің ойымша, заман талабы әсер етіп, балалар көркем әдебиетті сирек оқиды. Көп жағдайда дайын дүниені компьютерден алып, сонымен шектеледі. Ал өлең мен прозалық шығармаларды оқыған адам бойына адамгершілікті, ұлтжандылықты, мәдениеттілікті сіңіріп, ой-өрісі кең тұлға болып қалыптасады.
Себебі Қазақстанның өркендеп дамуы, қанат жайып гүлденуі – біз сияқты ұрпақтың қолында.
Отан, туған жер және ана тілі
Біздің халқымызда атамекенді ардақтау сезімі өте терең: туған жерді қасиет тұту, Отанды сүю – қанға сіңген мінез, ежелгі дәстүр. Бұл таным ана сүтімен, ана тілімен бірге дариды.
Отан, туған жер, Тәуелсіздік, ана тілі – мағынасы терең, ең қасиетті әрі қастерлі ұғымдар. Осы түсініктерді әр отбасында да, мектеп қабырғасында да балаға барынша ұғындыру қажет деп ойлаймын.
Бабалардан қалған мұра – талай жыл теперіш көрген қасиетті ана тіліміздің өз жерінде төрге шығып, мемлекеттік мәртебе алуы да – тәуелсіздіктің арқасы. Қазақ халқының ана тілі – қазақ тілі, қазақ тілі – мемлекеттік тіл екенін бәрі біледі.
Тілге құрмет – бірлікке бастар жол
Дегенмен қазақ тілінде сөйлейтіндердің қатары әлі де жеткіліксіз. Әрине, тіл саясаты аясында атқарылып жатқан жұмыстар аз емес. Бірақ кейбір қандастарымыздың бір-бірімен орысша сөйлеп, соны мақтаныш көретіндей әсер қалдыратыны да бар. Бұл – менің жеке пікірім. Неге өз тілінде сөйлемеске?
Қазақстан – көп ұлтты ел. Көптеген ұлт өкілдері біздің жерімізде өмір сүріп, суын ішіп, күн көріп жатыр. Ендеше елімізде тұратын әр азамат қазақ тілін құрметтеп, қолдануға ұмтылуы керек деп есептеймін.
Мүмкіндік бар жерде міндет те бар
Бұрын «орыс тілін білмесең, нан сатып ала алмайсың» деген түсінік болғаны айтылады. Соған қарамастан қазақтар орыс тілін тез меңгерді. Қазіргі кезде қазақ тілін жан-жақты үйренуге барлық жағдай жасалған. Бұл туралы Қазақстан Республикасының «Тіл туралы» заңында да айтылған.
«Тілін білмеген – өзін де білмейді». Сондықтан тілімізді дамытып, құжат айналымы таза қазақ тілінде жүргізілсе, нұр үстіне нұр болар еді.
Ұлтжанды болу үшін туған тілге деген сүйіспеншілік айрықша болғаны жөн. Бірлігіміз жарасқан, түтініміз түзу ұшатын ел болу үшін қазақ тіліне деген құрметіміз де ерекше болуы керек.
Тәуелсіздік – оңай келген олжа емес
Қазақстанның әрбір азаматының парызы – туған Отанының төл тарихын, әдебиетін, тәуелсіздікке қандай қиындықпен жеткенін түсіне білу. Бостандық пен тәуелсіздік бұлт арасынан жарқ етіп шыға келген күндей бір сәтте орнаған жоқ.
Тәуелсіздік – біз үшін қонған бақ, қол жеткен тақ.
Күллі қазақ халқын өз туының астына жинап, үш жүздің басын қосқан Абылай ханды, елінің азаттығы үшін аянбай қан мен тер төккен Кенесарыны ерекше атауға болады. Қазақ ұлтының қат-қабат тарихының басты мазмұны – азаттық үшін күрес.
Дереккөз белгісі
«Қазақша шығармалар жинағы», «Қазақша рефераттар жинағы» (KZ портал) мәтіндері негізінде өңделіп, әдеби тілде түзетілді.